< Trở về giao diện Mobile
Trang chủ / Tin tức - sự kiện

Giáo dục đạo đức cách mạng người cán bộ, chiến sĩ công an nhân dân trong tình hình mới

(Chủ nhật, 07/05/2017 - 16:36)

1. Thời kỳ phát triển mới của đất nước và những yêu cầu mới đặt ra đối với Công an nhân dân

Đất nước sau 30 năm đổi mới (1986 - 2016) đã bước vào thời kỳ phát triển mới - thời kỳ tiếp tục đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới, chủ động và tích cực hội nhập quốc tế, đặc biệt chú trọng đổi mới đồng bộ giữa kinh tế và chính trị.

 

Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII (tháng 01-2016) đánh dấu sự mở đầu thời kỳ phát triển mới của nước ta với những quyết sách quan trọng ở tầm chiến lược, đổi mới mô hình tăng trưởng, tái cấu trúc nền kinh tế, coi trọng quản lý và quản trị xã hội, bảo đảm độ an toàn của môi trường để thực hiện phát triển bền vững, hiện đại hóa đất nước.

 

Trong bối cảnh tình hình hiện nay với những diễn biến phức tạp của đời sống chính trị quốc tế và khu vực, những xung đột lợi ích và tranh chấp về chủ quyền biển, đảo trên biển Đông, vấn đề độc lập, thống nhất, bảo vệ chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ trở nên đặc biệt hệ trọng và cấp bách. Phát triển đất nước là lợi ích cốt lõi của quốc gia dân tộc. Lợi ích dân tộc được đặt lên hàng đầu. Bảo đảm môi trường hòa bình, giữ vững ổn định để tập trung phát triển kinh tế, tăng cường tiềm lực và thực lực quốc gia, gắn chặt nhiệm vụ xây dựng chủ nghĩa xã hội với bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa đòi hỏi phải huy động sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc, phát huy cao độ lòng yêu nước, ý thức dân tộc, sức mạnh của dân chủ - đoàn kết - đồng thuận, kết hợp nội lực với ngoại lực, nội sinh với ngoại sinh để phát triển nhanh và bền vững.

 

Đại hội XII đã khẳng định và nhấn mạnh rằng, phát triển kinh tế - xã hội là trung tâm; xây dựng Đảng là then chốt; xây dựng văn hóa, con người làm nền tảng tinh thần của xã hội; tăng cường quốc phòng, an ninh là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên.

 

Có thể nói, đây là đường hướng tổng quát các nhiệm vụ đặt ra của nhiệm kỳ khóa XII. Để giải quyết thành công các nhiệm vụ đó đòi hỏi sự nỗ lực cao độ với quyết tâm chính trị lớn, với những hành động sáng tạo cao của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân.

 

Hơn nữa, trong tình hình hiện nay, Đảng ta đặc biệt nhấn mạnh nhiệm vụ xây dựng Đảng gắn liền với chỉnh đốn Đảng.

 

Nội dung xây dựng Đảng theo tinh thần Văn kiện và Nghị quyết Đại hội XII đã có những bổ sung quan trọng, không chỉ xây dựng Đảng về tư tưởng chính trị và tổ chức mà còn chú trọng xây dựng Đảng về đạo đức, về văn hóa. Trước yêu cầu mới, tình hình và nhiệm vụ mới, để xứng đáng là một đảng lãnh đạo và cầm quyền, Đảng phải thực sự trong sạch, vững mạnh, gắn bó máu thịt với nhân dân, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng, làm cho Đảng ngang tầm nhiệm vụ. Nghị quyết Đại hội XII nêu lên sáu nhiệm vụ quan trọng mà trước hết là tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng, tiếp tục thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khóa XI về những vấn đề cấp bách trong xây dựng Đảng, ra sức phòng ngừa, ngăn chặn và đẩy lùi tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống ở một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, trong đó có cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp, kể cả ở cấp cao.

 

Xây dựng, chỉnh đốn Đảng có thể nói là nhiệm vụ hàng đầu, nhiệm vụ của mọi nhiệm vụ trong nhiệm kỳ khóa XII, là nhân tố quyết định mọi thắng lợi của cách mạng. Dựa vào dân để xây dựng, chỉnh đốn Đảng, chính quyền Nhà nước, Mặt trận và các đoàn thể.

 

Đây là tư tưởng lớn ở tầm chiến lược của Hồ Chí Minh mà hiện nay Đảng ta đang ra sức vận dụng, thực hiện.

 

Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII gần đây còn xác định, không chỉ ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống mà còn phải ngăn chặn, đẩy lùi những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ. Lần đầu tiên, Nghị quyết vạch rõ 27 biểu hiện, bao gồm 9 biểu hiện suy thoái, 9 biểu hiện “tự diễn biến” và 9 biểu hiện “tự chuyển hóa” trong nội bộ cần phải được nhận rõ, kèm theo những giải pháp và chế tài đủ mạnh để kiên quyết chống lại và xử lý, quyết tâm làm cho Đảng thực sự trong sạch, vững mạnh.

 

Để thực hiện nghiêm chỉnh Nghị quyết có tầm quan trọng sống còn này, vấn đề giáo dục và thực hành đạo đức trở nên quan trọng hơn bao giờ hết, nhất là đối với cán bộ, đảng viên, chiến sĩ Công an nhân dân.

 

Theo lời dạy của Bác Hồ, mỗi người cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân, mỗi đảng viên, từng tổ chức Đảng trong ngành thực hiện triết lý sống và hành động “Công an nhân dân vì nước quên thân, vì dân phục vụ”. Gần 70 năm trước đây, vào năm 1948, Người đã có sáu lời dạy Công an nhân dân trong thư gửi cho đồng chí Hoàng Mai, Giám đốc Công an khu XII. Sáu lời dạy đó, vào lúc này sống động hơn bao giờ hết, có thể nói không chỉ đối với công an mà còn đối với tất cả mọi người chúng ta, trong Đảng, trong các cơ quan nhà nước và các đoàn thể chính trị - xã hội.

 

Người chỉ rõ, các chuẩn mực đạo đức mà mỗi người phải tự ý thức, tự giáo dục và tự thực hành một cách tự giác, bền bỉ, biến thành nhu cầu văn hóa đạo đức, thể hiện trong các mối quan hệ, trong mỗi việc làm, trong ứng xử và lối sống hằng ngày. Đó cũng là những tiêu chí để đánh giá phẩm chất, nhân cách của người cán bộ, chiến sĩ công an cách mạng. Giáo dục và thực hành đạo đức, lối sống trong ngành và đối với từng người cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân vào lúc này, không gì thiết thực hơn là ra sức thực hiện 6 lời dạy quý báu đó của Bác Hồ.

 

“Đối với tự mình, phải cần, kiệm, liêm, chính.

Đối với đồng sự, phải thân ái giúp đỡ.

Đối với chính phủ, phải tuyệt đối trung thành.

Đối với nhân dân, phải kính trọng, lễ phép.

Đối với công việc, phải tận tụy.

Đối với địch, phải cương quyết, khôn khéo”.

 

Cùng với việc thực hiện 6 lời dạy đối với cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân, cần tổ chức công tác giáo dục, thực hành đạo đức người cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh mà Bộ Chính trị khóa XII đã đề ra trong Chỉ thị số 05-CT/TW ngày 15-5-2016. Trong khi chú trọng giáo dục và thực hành đạo đức cách mạng, coi đức là gốc, mỗi cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân còn phải ra sức trau dồi rèn luyện chuyên môn nghiệp vụ, nâng cao học vấn, học thức, tích lũy kinh nghiệm vốn sống thực tiễn, nhất là bám sát địa bàn dân cư ở cơ sở để gần dân, sát dân, hiểu dân, học hỏi dân, từ đó phục vụ cuộc sống của người dân một cách thiết thực, hiệu quả.

 

Về thực chất, đây là thực hành dân chủ và dân vận đối với người cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân. Nhờ đó mà khắc phục được bệnh quan liêu xa dân, nêu cao ý thức và tinh thần trọng dân, trọng pháp - một phẩm chất rất quan trọng của công chức đối với công dân trong xã hội dân chủ và nhà nước pháp quyền.

 

Rèn luyện đạo đức cách mạng phải gắn chặt với nâng cao trình độ chuyên môn và bản lĩnh chính trị. Danh hiệu cao quý “Công an nhân dân” cũng như “Quân đội nhân dân” đòi hỏi mỗi người trong khi thực hiện các nhiệm vụ do tổ chức phân công phải đề cao ý thức trách nhiệm, tôn trọng kỷ luật kỷ cương, nêu gương đạo đức công chức và kỷ luật công vụ để tự mình không lãng phí, quan liêu, tham nhũng, đồng thời tỏ rõ thái độ và bản lĩnh trong cuộc chiến chống tham nhũng, đẩy lùi vấn nạn và quốc nạn tham nhũng nhằm bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ, bảo vệ nhân dân như Đảng ta đã nêu ra.

 

Rèn luyện những phẩm chất và đức tính như vậy trong điều kiện kinh tế thị trường, mở cửa và hội nhập quốc tế sâu rộng như hiện nay, trước những cám dỗ hằng ngày của tiền bạc, danh lợi cũng như sự trỗi dậy của chủ nghĩa cá nhân là không dễ dàng, đơn giản một chút nào. Nó đòi hỏi không chỉ ý thức, nhận thức đúng đắn, tình cảm cách mạng trong sáng mà còn phải có bản lĩnh, dũng khí, nghị lực tranh đấu, tự vượt lên chính mình để không rơi vào sự suy thoái, hư hỏng, biết nêu cao lòng tự trọng, biết giữ gìn và thường xuyên bảo vệ liêm sỉ, danh dự.

 

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng căn dặn chúng ta từ lâu, chống chủ nghĩa cá nhân, chống giặc nội xâm - kẻ thù nguy hiểm nhất ẩn nấp ở bên trong mỗi người là tự mình phải chống lại những thói hư, tật xấu, những sự hư hỏng của chính mình, cho nên đây là cuộc chiến đấu suốt đời và sẽ có không ít sự đau đớn ở trong lòng. Phải có đức trung thực và can đảm mới thực hiện được. Trong tập thơ “Nhật ký trong tù”, Người đã viết “Nghe tiếng giã gạo” để nói về sự đau đớn ấy với một niềm tin “Gian nan rèn luyện ắt thành công”. Cảm quan đạo đức và những trải nghiệm sống của Người gợi ý và chỉ dẫn cho chúng ta, trong đó có cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân những bài học quý giá cần vận dụng, thực hành.

 

Vận dụng, thực hành với ý chí mạnh, quyết tâm lớn, bền bỉ trong mỗi việc làm, mỗi hành động để “kiên quyết quét sạch chủ nghĩa cá nhân, nâng cao đạo đức cách mạng” như Người đã chỉ dẫn vào dịp kỷ niệm sinh nhật Đảng ngày 03-02-1969 trước lúc Người đi về cõi vĩnh hằng.

 

Nói tóm lại, giáo dục và thực hành đạo đức cách mạng người cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân trong tình hình hiện nay theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh để mỗi người thực sự “thạo chính trị, giỏi chuyên môn, tinh thông nghiệp vụ, tận tụy mẫn cán, toàn tâm, toàn ý, phục vụ nhân dân, suốt đời là đầy tớ trung thành, công bộc tận tụy của nhân dân”.

 

2. Nội dung giáo dục đạo đức cách mạng người cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân trong tình hình mới

2.1. Quan niệm

 

Giáo dục đạo đức cách mạng người cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân bao gồm nội dung rất toàn diện, từ giáo dục nhận thức (trang bị hiểu biết, những tri thức đạo đức), nâng cao ý thức đạo đức đến bồi dưỡng niềm tin và tình cảm đạo đức, đó là giáo dục mục đích, động cơ, lẽ sống gắn liền với giáo dục lý tưởng cách mạng. Đó là giáo dục giá trị, định hướng và lựa chọn giá trị sống (sống đúng, sống tốt, sống đẹp) theo hệ giá trị Chân - Thiện - Mỹ để sống ở đời và làm người một cách xứng đáng. Ở đời thì phải thân dân, làm người thì phải chính tâm, suốt đời đặt việc dân, việc nước lên trên hết để phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân “dĩ công vi thượng” chứ không “dĩ công dinh tư” như Hồ Chí Minh đã dạy. Muốn thế, phải thường xuyên và suốt đời rèn luyện cho đủ cả bốn đức cần, kiệm, liêm, chính. Có cần, có kiệm, có liêm thì mới chính được. Có đủ cả cần, kiệm, liêm, chính mới là người hoàn toàn. Thiếu một đức thì không thành người. Song, ở đời thì “nhân vô thập toàn”. Ai cũng là con người bình thường, không có ai là thần thánh cả. Do vậy, phải rèn luyện đạo đức suốt đời, thường xuyên, hằng ngày, ở mọi nơi, mọi lúc, mọi việc trong mọi mối quan hệ và ứng xử. Giáo dục đạo đức phải ở tầm giáo dục văn hóa, làm cho mỗi con người chủ thể, từng cá nhân, cá thể mang nhân cách hình thành nhu cầu đạo đức trong đời sống, lối sống của mình, thành những chủ thể văn hóa đạo đức. Đạo đức là nòng cốt, cốt lõi của văn hóa. Con người ta, không có đạo đức thì không thể có nhân cách, cho dù nhân cách không chỉ được xác định bằng đạo đức mà còn phải có năng lực (khả năng, tài năng) để hành động sáng tạo và làm việc có hiệu quả nhưng đức vẫn là gốc.

 

Giáo dục đạo đức không chỉ thuần túy là giáo dục ý thức, lý trí đạo đức mà quan trọng và sâu xa hơn, phải đặc biệt chú trọng giáo dục tình cảm đạo đức, để hình thành, phát triển và thường xuyên bồi đắp nhân tính, mà Hồ Chí Minh gọi là tính người, tình người, tình thương yêu con người, lòng nhân ái, vị tha, bao dung, yêu điều thiện, ghét điều ác, bảo vệ cái thiện, trừng trị cái ác.

 

Giáo dục đạo đức phải làm cho cái tốt, cái hay, cái đẹp nảy nở như hoa mùa xuân, cái xấu, cái ác thì mất dần đi và mất hẳn... Muốn vậy, giáo dục đạo đức phải gắn liền với thực hành đạo đức, từ lẽ sống trở thành lối sống và nếp sống hằng ngày, củng cố và phát triển nhu cầu đạo đức, thực hành các chuẩn mực, các quy tắc ứng xử đạo đức, làm cho giá trị đạo đức và văn hóa đạo đức trở nên bền vững. Giáo dục, đặc biệt là giáo dục đạo đức phải chuyển hóa thành tự giáo dục ở mỗi một chủ thể. Con người ta phải đạt đến trình độ tự giáo dục để định hình và hoàn thiện nhân cách. Ý thức đạo đức là cơ sở để hình thành niềm tin và tình cảm đạo đức. Vai trò đặc biệt quan trọng của tình cảm đạo đức là ở chỗ, nó là động lực thúc đẩy hoạt động, dẫn đến những hành vi, hành động đạo đức theo những chuẩn mực và giá trị đạo đức được lựa chọn.

Với cán bộ, chiến sĩ công an, đạo đức cần được giáo dục, rèn luyện và thực hành là đạo đức cách mạng, theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, nói rộng hơn là theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, thực hiện triết lý sống và hành động “Công an nhân dân vì nước quên thân, vì dân phục vụ”, cũng như những lời dạy của Người đối với Quân đội nhân dân: “Trung với Đảng, Hiếu với Dân, nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng”.

 

2.2. Những vấn đề cốt yếu trong giáo dục đạo đức người cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân hiện nay

Với phương châm lý luận gắn liền với thực tiễn, xây đi liền với chống, học đi đôi với hành theo đúng tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trong giáo dục đạo đức cách mạng, cần chú trọng thực hiện những vấn đề cốt yếu sau đây:

 

- Giáo dục lòng yêu nước thương dân, Ái quốc và Ái dân của Hồ Chí Minh. Đó là giáo dục ý thức và tình cảm dân tộc, truyền thống lịch sử của dân tộc, truyền thống cách mạng trong lịch sử vẻ vang của Đảng ta. Trong tình hình hiện nay, cần phải giáo dục ý thức bảo vệ nền độc lập của Tổ quốc, chủ quyền toàn vẹn của quốc gia - dân tộc, kiên định lý tưởng, mục tiêu và con đường phát triển của nước ta “Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội”, “Không có gì quý hơn độc lập, tự do”, trách nhiệm xây dựng chủ nghĩa xã hội gắn liền với bảo vệ Tổ quốc; bảo vệ an ninh, trật tự an toàn xã hội, bảo vệ Đảng, chế độ và nhân dân. Đây là những định hướng chính trị của giáo dục đạo đức, là đạo đức trong chính trị cần phải chú trọng giáo dục cho cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân, nhất là đối với thanh niên công an và công tác đoàn thanh niên trong công an, trong các nhà trường, học viện đang làm nhiệm vụ đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân thời kỳ đổi mới, hội nhập, phát triển và hiện đại hóa hiện nay.

 

- Giáo dục phẩm chất, lối sống của người cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân: Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, thực hành triết lý “Vì nước quên thân, vì dân phục vụ”. Biểu hiện cụ thể ở tinh thần, thái độ tận tụy với công việc, trách nhiệm trong công tác, tận tâm, tận lực thực hiện nghĩa vụ, bổn phận. Nổi bật và thiết thực nhất là phục vụ và bảo vệ dân, bảo đảm cuộc sống an ninh, an toàn cho người dân, đấu tranh phòng, chống tội phạm và các tệ nạn xã hội sao cho người dân có cuộc sống bình yên, giúp đỡ nhân dân ở cơ sở, nhất là những vùng đặc biệt khó khăn, những nơi xung yếu.

 

Thực hiện lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Công an của ta là Công an nhân dân, vì nhân dân mà phục vụ và dựa vào dân mà làm việc”, “công an là bạn dân”, “phải thường xuyên thật sẵn sàng để nhanh chóng làm tròn nhiệm vụ bất kỳ trong tình hình nào để bảo vệ tài sản của Nhà nước và nhân dân”.

 

“Cán bộ phải đoàn kết nhất trí, giữ vững đạo đức cần, kiệm, liêm, chính, kiên quyết chống quan liêu, tham ô, lãng phí, hết lòng hết dạ phục vụ nhân dân, chấp hành nghiêm chỉnh chính sách của Chính phủ và pháp luật của Nhà nước”, “làm công an không phải làm “quan cách mạng”..., phải giáo dục cho mỗi cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân hiểu rõ sứ mệnh của công an là trấn áp, trừng trị kẻ địch, những kẻ phá hoại cuộc sống của dân, bảo vệ dân và phục vụ dân. Do đó, gần gũi dân, thấu hiểu dân sinh, dân tình, dân ý, dân nguyện để nêu cao trách nhiệm và ra sức phục vụ nhân dân, đó là phẩm chất, đức tính cao quý mà Công an nhân dân phải ra sức rèn luyện, thực hành.

Giáo dục đạo đức cách mạng cho cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân phải đặc biệt chú trọng giáo dục liêm, chính, đây là sự trong sạch, quang minh chính đại, không rơi vào bất minh, bất chính.

 

Theo chỉ dẫn nghiêm khắc của Hồ Chí Minh “Công an đánh địch bên ngoài đã khó, đánh địch bên trong người còn khó khăn hơn”, “phải kiên quyết tránh bắt bừa, mớm cung, dùng nhục hình. Những điều đó chỉ tỏ rõ cái yếu, cái dốt, cái vụng của mình”. Nhất là “việc công an ăn tiền, nên bắt và làm án ngay”. Những chỉ dẫn trên đây của Hồ Chí Minh vừa cho thấy tầm quan trọng của đạo đức đối với nghề công an, người công an, vừa cho thấy tính nghiêm khắc, nghiêm minh trong xử lý những sai phạm, do hư hỏng, thoái hóa đạo đức mà rơi vào tham ô, tham nhũng, làm tổn hại đến uy tín thanh danh của công an cũng như tổn hại tới lợi ích của dân.

 

- Rèn luyện tính tổ chức kỷ luật chặt chẽ, nghiêm minh, có nền nếp trong thi hành công vụ. Giữ vững nguyên tắc, tôn trọng cấp chỉ huy và người chỉ huy, chấp hành mệnh lệnh, dũng cảm, mưu trí và sáng tạo, linh hoạt để hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao, nhất là những nhiệm vụ quan trọng trong những tình huống phức tạp, nguy hiểm đến tính mạng. Thực hiện lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh “làm điều lợi cho dân, khó mấy cũng phải làm cho bằng được, tránh điều hại tới dân, dù chỉ một cái hại nhỏ cũng phải tránh cho bằng được”.

 

- Rèn luyện đức tính trung thực và khiêm tốn, tinh thần tập thể, sự đoàn kết, gắn bó cộng đồng, chia sẻ trách nhiệm mà trách nhiệm cao nhất là trách nhiệm đối với dân, hành động vì dân.

 

- Thực hành lối sống giản dị, trong sạch, nghị lực vượt khó khăn, vượt lên chính mình, không ngừng hoàn thiện đạo đức, nhân cách, chống chủ nghĩa cá nhân, có dũng khí, bản lĩnh đứng ngoài vòng danh lợi, không màng danh lợi theo tấm gương trong sáng, mẫu mực của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

 

Những vấn đề cốt yếu nêu trên bao hàm cả giáo dục nhận thức và thực hành trong thực tiễn, chú trọng vào bồi dưỡng tình cảm, củng cố niềm tin và thể nghiệm, trải nghiệm trong thực tiễn, thông qua hành vi và lối sống, trong quan hệ với người, với việc, với tổ chức mà tạo thành bản lĩnh, dũng khí của người cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân, làm cho người cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân thực sự là bạn của dân, là đầy tớ trung thành, công bộc tận tụy của dân, vì dân.

 

3. Đổi mới phương pháp giáo dục và nâng cao hiệu quả các giải pháp thực hiện

Giáo dục là một khoa học và còn là nghệ thuật. Giáo dục đạo đức càng là khoa học và nghệ thuật, đòi hỏi không chỉ sự công phu, nghiêm túc mà còn phải có sức biểu cảm tinh tế, từ các chủ thể giáo dục trong quá trình tác động có chủ đích tới đối tượng giáo dục. Tác động to lớn của giáo dục đạo đức biểu hiện ở sự thức tỉnh, thúc đẩy sự phát triển nhận thức, truyền cảm hứng, cảm xúc, tạo ra hiệu ứng và sức lan tỏa tới từng cá thể và cộng đồng xã hội, nhờ đó thực hiện bước chuyển quan trọng từ giáo dục tới tự giáo dục, tạo thành nhu cầu đạo đức và văn hóa đạo đức ở mỗi người.

 

Cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân là một đối tượng đặc thù và tính đặc thù này còn thể hiện trong nghề nghiệp và môi trường công tác của họ.

 

Trong bối cảnh xã hội hiện nay và trong điều kiện phát triển mạnh mẽ kinh tế thị trường, tất yếu sẽ làm nảy sinh những mặt trái của kinh tế thị trường và những hệ lụy xã hội của nó mà xã hội phải đối mặt. Nó đặt giáo dục đạo đức nói chung và giáo dục đạo đức cho cán bộ, chiến sĩ công an nói riêng trước những thách thức phải vượt qua.

 

Để vượt qua những thách thức đó, cả chủ thể lẫn đối tượng giáo dục phải có những nỗ lực sáng tạo để tự đổi mới, tự phát triển.

 

Đổi mới phương pháp giáo dục đạo đức, đòi hỏi phải khắc phục tính hình thức, đơn điệu, tránh áp đặt theo kiểu mệnh lệnh, hành chính, thiên về lý trí mà ít chú ý tới những tác động về mặt tình cảm, bồi dưỡng tâm hồn, làm phong phú và sâu sắc thế giới tinh thần của các đối tượng tiếp thu giáo dục.

 

Cần phải chú trọng tới tính hài hòa giữa lý trí và tình cảm, trong đó kích thích và nuôi dưỡng cảm xúc có vai trò đặc biệt quan trọng. Phương pháp giáo dục đạo đức bằng tình cảm phải đáp ứng đầy đủ, cân đối các cung bậc: Tình cảm trí tuệ, tình cảm đạo đức và tình cảm thẩm mỹ, nhất là đối tượng thanh niên mà đối tượng này lại chiếm số đông trong lực lượng công an, nhất là trong các học viện, nhà trường Công an nhân dân.

 

Coi trọng đúng mức việc giáo dục đạo đức trong môi trường xã hội và hoạt động thực tiễn, làm cho cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân có điều kiện trải nghiệm, thể nghiệm trực tiếp, sao cho từ các tình huống, từ hoàn cảnh và môi trường sống và hoạt động họ có thể rút ra những bài học, những thu hoạch bổ ích về đạo đức, lẽ sống.

 

Đảm bảo dân chủ trong đối thoại, thảo luận, tranh luận, trên cơ sở những nguyên tắc, những chuẩn mực chung mà phát huy những cá tính, bản sắc riêng, tôn trọng tính độc lập, chủ động của mỗi cá nhân, tinh thần khoan dung văn hóa hay văn hóa khoan dung, tức là tính đa dạng của những khác biệt trong sự thống nhất, đó là văn hóa. Đạo đức là đạo đức hành động, trong ứng xử, giao tiếp, đối thoại, tranh luận “Văn hóa chính là biết lắng nghe” (Likhachov) - đó là thước đo dân chủ, định hình văn hóa dân chủ.

 

“Văn hóa là biết nhìn thấy người bên cạnh” (Xukhômlinxki), đó là văn hóa đạo đức, là tính nhân bản và nhân văn, tôn trọng con người, “phê bình công việc chứ không xúc phạm con người” (Hồ Chí Minh). Bởi thế, cơ sở sâu xa của đổi mới phương pháp giáo dục đạo đức là dân chủ hóa đời sống xã hội, trong đó có đời sống đạo đức, tạo nên tác dụng thuyết phục, cảm hóa.

 

Cần đặc biệt chú trọng tới các phong trào thi đua, tới các tấm gương điển hình người tốt việc tốt, nhân rộng ra thành phong trào, lực lượng, vừa cá thể hóa, vừa xã hội hóa giáo dục đạo đức. Gương mẫu của cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp, của cấp ủy và người đứng đầu cấp ủy cũng là giải pháp lớn, rất cần thiết để thuyết phục, cảm hóa con người, một tấm gương sáng còn quý hơn hàng trăm bài diễn văn là vì vậy.

Gương mẫu của người lãnh đạo, quản lý, chỉ huy là một trong những nhân tố có tầm ảnh hưởng rộng rãi, có tác dụng quyết định tới chất lượng, hiệu quả giáo dục đạo đức người cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân.

 

Trên phương diện này, phẩm chất gương mẫu, tính nhất quán, nói ít làm nhiều, đã nói là làm, nhất quán giữa lời nói và việc làm của Chủ tịch Hồ Chí Minh, để lại những giá trị trường tồn, những bài học muôn đời cho chúng ta noi theo.

 

Gắn giáo dục đạo đức, thực hành đạo đức với đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh là vấn đề lâu dài, vượt ra khỏi giới hạn nhiệm kỳ 5 năm của Đại hội XII, nó có sức sống lâu bền, sức lan tỏa rộng rãi, mãi mãi trở thành nhu cầu văn hóa, giá trị văn hóa của mỗi chủ thể mang nhân cách văn hóa. Đó là tính hướng đích của giáo dục đạo đức cách mạng người cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân hiện nay.

 

GS.TS HOÀNG CHÍ BẢO

Xem tin theo ngày: