Nhận thức và vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào xây dựng phong cách làm việc của người Công an nhân dân

Để xây dựng phong cách làm việc của người công an nhân dân trong giai đoạn hiện nay cần phải nhận thức đúng và vận dụng sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh trong sự thống nhất hữu cơ giữa tư tưởng với đạo đức và phong cách của Người vào thực tiễn hoạt động của ngành. Do đó, sẽ không gì thiết thực, hữu ích hơn khi chúng ta chủ động nỗ lực để nhận thức đúng tư tưởng Hồ Chí Minh và vận dụng sáng tạo tư tưởng đó vào xây dựng phong cách làm việc của người công an nhân dân. Trước hết, có hai điều đáng lưu ý sau đây:

Thứ nhất, phải quán triệt một đặc điểm cơ bản khi nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh và rộng hơn là trong toàn bộ di sản của Người, đó là sự thống nhất hữu cơ giữa lý luận và thực tiễn, giữa nhận thức và hành động, giữa nói và làm theo đúng phương châm của Người là: nói ít làm nhiều, chủ yếu là hành động, nhất quán giữa nói và làm, đã nói thì phải làm.

Thứ hai, đối với công an, chỉ riêng Sáu điều dạy của Người đã nêu bật những yêu cầu, chuẩn mực để rèn luyện và thực hành trong xây dựng phong cách làm việc. Ngoài ra, Sáu điều dạy của Người còn bao hàm nhiều nội dung sâu sắc, toàn diện khác, nhất là công tác cán bộ, xây dựng lực lượng, quan hệ với nhân dân, củng cố mối liên hệ máu thịt với dân, đều được chỉ dẫn hết sức cụ thể, thiết thực.

Phong cách làm việc, hay còn gọi là phong cách công tác, được tổng hợp từ phong cách tư duy; phong cách lãnh đạo, quản lý; phong cách ứng xử, là một nội dung rất quan trọng đối với công an, nổi bật là ứng xử với dân, với đồng sự, với cấp trên, với cấp dưới, với địch thì phải cương quyết, khôn khéo như Bác đã dạy (1). Ứng xử thông qua hoạt động, hành vi, thái độ trong các mối quan hệ: với tự mình, với người khác, với công việc, với tổ chức, đoàn thể (2). Để có phong cách làm việc khoa học, tận tâm, trách nhiệm một cách tự giác và sáng tạo; phong cách quần chúng, dân chủ và nêu gương, phong cách giản dị, trung thực, khiêm tốn và ứng xử văn hóa trong các mối quan hệ... cán bộ, chiến sĩ công an phải không ngừng học tập và rèn luyện theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.

Hồ Chí Minh căn dặn học phải đi đôi với hành, lý luận phải gắn liền với thực tiễn, dùng lý luận để soi sáng thực tiễn và từ thực tiễn mà kiểm tra lý luận. Người là một con người hành động và suốt đời chú trọng thực hành, đồng thời tự mình nêu gương cho người khác noi theo, làm theo. Người từng nói, gương mẫu là cách lãnh đạo tốt nhất, một tấm gương sống còn có giá trị hơn một trăm bài diễn văn tuyên truyền. Người luôn luôn thể hiện tính rõ ràng, trong sáng, chân thành, cởi mở trong giao tiếp tinh thần và tư tưởng, phù hợp với từng đối tượng; thực sự là một kiểu mẫu cho mọi người noi theo về phong cách tư duy khoa học. Đó là cơ sở nhận thức để hành động có hiệu quả trong phong cách làm việc của Người.

Phong cách Hồ Chí Minh qua tư tưởng, đạo đức của Người là luôn gần gũi dân chúng, tôn trọng, dân chủ, lắng nghe dân, học hỏi dân và suốt đời vì dân, nêu cao lòng yêu nước, thương dân. Người dạy công an: “Công an là bạn dân, thì những việc, nhất là những việc oanh liệt của quân và dân ở các địa phương, công an cần phải biết rõ”(3). Người còn nhấn mạnh: “Một điều rất quan trọng là phải biết luôn luôn dựa vào lực lượng của nhân dân, có quyết tâm khắc phục mọi khó khăn thì nhất định làm tròn nhiệm vụ mà Đảng và Chính phủ giao phó”(4).

Một điều rất thấm thía đối với công an - những người vừa phục vụ dân, vừa bảo vệ dân, cho nên không chỉ tận tâm và nêu cao trách nhiệm, mà còn phải tinh thông chuyên môn nghiệp vụ, mưu trí, dũng cảm, “đối với địch, chớ nên hoang mang, cần phải hết sức trấn tĩnh, trấn tĩnh là bước đầu thắng địch”(5). Muốn vậy, “phải học tập cho tốt, giữ gìn kỷ luật cho nghiêm, lúc không có địch cũng coi như có địch, lúc có địch cũng coi như không có địch... phải dũng cảm, bình tĩnh, không lộn xộn, vội vàng khi sự việc xảy ra”(6). Người còn căn dặn tỉ mỉ, công việc nghiệp vụ “phải kiên quyết tránh bắt bừa, mớm cung, dùng nhục hình. Những điều đó chỉ tỏ rõ cái yếu, cái dốt, cái vụng của mình”(7).

Tựu chung lại, phong cách làm việc của người công an nhân dân thể hiện cả năng lực (khoa học), đạo đức, chính trị và văn hóa. Người công an cách mạng phải luôn luôn rèn ý chí và bản lĩnh để vượt qua mọi khó khăn, thử thách, “người cách mạng phải có tinh thần lạc quan cách mạng. Vì nếu không có khó khăn thì không có cách mạng”(8). Có thể khẳng định, biểu hiện tập trung, tiêu biểu nhất và kết tinh những giá trị, chuẩn mực làm nên phong cách người công an nhân dân chính là Sáu điều Người dạy về tư cách của người công an cách mạng:

“Đối với tự mình, phải cần, kiệm, liêm, chính.

Đối với đồng sự, phải thân ái giúp đỡ.

Đối với Chính phủ, phải tuyệt đối trung thành.

Đối với nhân dân, phải kính trọng, lễ phép.

Đối với công việc, phải tận tụy.

Đối với địch, phải cương quyết, khôn khéo”(9).

Người đặt lên hàng đầu bốn chuẩn mực đạo đức cách mạng cần, kiệm, liêm, chính và đây là yêu cầu đạo đức của từng người, “với tự mình”. Người cũng nêu lên quan hệ công tác, công việc là quan hệ con người trong cơ quan, tổ chức, nghề nghiệp của mình, do đó, phải có tình đồng chí, đồng đội, thương yêu, đoàn kết, giúp đỡ nhau trên tình thân ái. Quan trọng nhất là phải tuyệt đối trung thành với lý tưởng, với nhiệm vụ, sâu xa nhất là trung thành với nhân dân.

Sáu điều dạy đó được thực hiện đầy đủ, nghiêm túc nhất ở mỗi người sẽ tạo nên chân dung nhân cách của Công an nhân dân và đạt được những chuẩn mực, yêu cầu xây dựng phong cách làm việc của Công an nhân dân theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.

Để vận dụng tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh vào xây dựng phong cách làm việc của người công an nhân dân hiện nay, cần chú ý một số vấn đề sau:

Một là, tập trung xây dựng lực lượng và xây dựng môi trường công tác lành mạnh, tích cực, làm cơ sở xã hội để hình thành phong cách Công an nhân dân.

Chỉ trong một tập thể với sức mạnh của đoàn kết, dân chủ, đồng thuận, có sức sống, sức chiến đấu thì mới có thể làm cho từng cá nhân trau dồi lý tưởng, đạo đức, chuyên môn nghiệp vụ để hình thành nhân cách và định hình phong cách. Các đơn vị và toàn lực lượng Công an nhân dân phải là những tập thể mạnh, lành mạnh để thúc đẩy từng thành viên phấn đấu, rèn luyện, nhất là về lẽ sống, lối sống và nếp sống. Trong xây dựng tập thể, xây dựng lực lượng, vai trò của các tổ chức, bắt đầu từ tổ chức đảng đến chính quyền và các đoàn thể có tầm quan trọng đặc biệt, phải trong sạch, vững mạnh, có sự đoàn kết nhất trí, có sự quan tâm tới sự phát triển chung của cộng đồng và sự phát triển của từng thành viên, tạo nên sự gắn bó, cộng đồng trách nhiệm, gắn kết chặt chẽ với nhau về mục đích, động cơ, về các định hướng giá trị, về lợi ích, về quyền và nghĩa vụ mới tạo ra sự thúc đẩy cho mọi người cùng vươn tới những giá trị chung, phát huy khả năng, sở trường riêng, phát triển các năng lực sáng tạo riêng của mỗi người.

Trong tập thể và trong mỗi tổ chức, sự gương mẫu của người lãnh đạo, chỉ huy có tác dụng rất lớn trong nêu gương cho mọi người noi theo, làm theo. Rõ ràng, xây dựng lực lượng Công an nhân dân trong sạch, vững mạnh là điều kiện bảo đảm cho mỗi người rèn luyện năng lực, phẩm chất đạo đức và trau dồi bản lĩnh chính trị - đó là những yếu tố không thể thiếu trong xây dựng phong cách làm việc của người công an nhân dân.

Do đặc thù công tác của ngành, phải chú trọng giữ gìn tư cách đạo đức, tôn trọng kỷ luật, kỷ cương, kiên định về lập trường quan điểm và nguyên tắc, đồng thời linh hoạt, sáng tạo, chủ động trong phương pháp, biện pháp công tác, trong ứng xử với người, với việc, với tổ chức... Lực lượng và tập thể mạnh sẽ tạo điều kiện thúc đẩy và hỗ trợ cho từng người phấn đấu, rèn luyện. Sự quan tâm của các cấp và của cán bộ lãnh đạo, quản lý, chỉ huy đối với các thành viên, việc thực hiện dân chủ, công bằng, bình đẳng trong đơn vị sẽ tạo ra xung lực tinh thần mạnh mẽ để mỗi cán bộ, chiến sĩ công an nâng cao tính tích cực, chủ động, sáng tạo của mình.

Hồ Chí Minh rất chú trọng tới công tác cán bộ, giáo dục đội ngũ cán bộ, nhất là đòi hỏi người lãnh đạo, chỉ huy phải gương mẫu, phải nêu cao trách nhiệm, có tình đồng chí, đồng đội, thương yêu lẫn nhau, có lý và có tình trong đấu tranh tự phê bình và phê bình, tức là thấm nhuần tính nhân văn trong ứng xử giữa người và người. Đó là những điều cần thiết trong xây dựng lực lượng, tạo ra môi trường công tác lành mạnh, tích cực để hình thành phong cách làm việc của người công an nhân dân. Vì vậy, phải coi trọng không chỉ giáo dục ý thức, nhận thức, mà còn phải coi trọng các yêu cầu trong đối đãi, cư xử với nhau; chống những bệnh hẹp hòi, chủ quan, định kiến, chống quan liêu, hành chính, mệnh lệnh; chống những biểu hiện cá nhân chủ nghĩa “ích mình, hại người”, bè phái, phe nhóm, “lối dùng người theo cánh hẩu”, chỉ ưa dùng những người hay tâng bốc, xiểm nịnh, xa lánh và chán ghét những người chính trực, đố kỵ, hẹp hòi với những người có tài hơn mình như Hồ Chí Minh đã phê phán. Nếu rơi vào những trường hợp đó thì chẳng những không xây dựng được phong cách mà còn làm cho nhân cách bị suy đồi, tha hóa, lệch lạc các chuẩn mực.

Bản thân lực lượng, đội ngũ và các quan hệ con người trong lực lượng ấy đã là môi trường xã hội trực tiếp cho cán bộ, chiến sĩ công an nhân dân rèn luyện phong cách. Lãnh đạo, chỉ huy mà sâu sát chiến sĩ, đối xử công bằng, thực hành đạo đức “nghiêm với mình, rộng lòng khoan thứ với người khác”, tôn trọng và tin cậy đồng chí, đồng sự, đồng nghiệp, luôn quan tâm tới đời sống cán bộ, chiến sĩ, không chỉ do nghĩa vụ, trách nhiệm đòi hỏi mà còn là tình cảm, là sự thôi thúc của tình cảm đạo đức, tình thương yêu và tin cậy ở con người thì mỗi người sẽ có sự phấn khích để làm tốt công tác, để nuôi dưỡng các giá trị tinh thần cao đẹp. Người lãnh đạo, chỉ huy mà thực sự là hiện thân của Tài - Đức, của lòng vị tha, nhân ái, khoan dung thì môi trường công tác và sinh hoạt của cán bộ, chiến sĩ sẽ thể hiện là môi trường của đạo đức, của văn hóa. Đạo đức và trách nhiệm, kỷ luật và kỷ cương, đoàn kết và sự thân ái từ con người, nhất là người đứng đầu đến tổ chức và hoạt động sẽ có sức lôi cuốn, thúc đẩy rất lớn cho việc xây dựng phong cách người công an nhân dân theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.

Hai là, giáo dục phẩm chất cá nhân của mỗi cán bộ, chiến sĩ công an, nâng cao ý thức tự giác, trách nhiệm, tự khép mình vào kỷ luật, kỷ cương, pháp luật, có ý thức tự phấn đấu, tự điều chỉnh hành vi, tác phong của mỗi người là nhân tố chủ quan, có tác động trực tiếp tới sự hình thành phong cách của bản thân họ, không ai có thể làm thay được. Môi trường và hoàn cảnh dù tốt bao nhiêu, nhưng nếu từng người không chủ động, nỗ lực tự giáo dục, tự đào tạo chính mình thì cũng không thể hình thành được phong cách làm việc của người công an cách mạng.

Chú trọng xây dựng thể chế, cơ chế, chính sách, kể cả việc hoàn thiện bộ quy tắc ứng xử, các quy định cụ thể, rõ ràng về chế tài, thực hiện chế độ khen thưởng, kỷ luật đúng đắn, công bằng, nghiêm minh... là những đòi hỏi không thể thiếu để xây dựng phong cách người công an nhân dân.

Ba là, Hồ Chí Minh chú trọng đến vấn đề thi đua, phát huy các gương điển hình tiên tiến, ưu tú của cá nhân, của tập thể, “người tốt, việc tốt” để thúc đẩy phong trào và cổ vũ từng cá nhân xây dựng phong cách của chính mình. Sáu điều dạy Công an nhân dân của Hồ Chí Minh phải được coi là những điều tâm niệm, những chỉ dẫn hành động để thúc đẩy cán bộ, chiến sĩ thực hành trong công tác, trong lối sống hằng ngày. Cần làm cho cán bộ, chiến sĩ công an nhân dân học tập và làm theo các chuẩn mực đã nêu, tạo thành nhu cầu văn hóa, giúp cho cán bộ, chiến sĩ trẻ có năng lực tư duy sáng tạo, có cơ hội thường xuyên được trải nghiệm, thể nghiệm trong thực tiễn với những tình huống nảy sinh để mỗi người tự đánh giá những mạnh, yếu của mình, chủ động khắc phục những hạn chế, khiếm khuyết, vươn tới sự hoàn thiện, tự hoàn thiện nhân cách, xây dựng phong cách giản dị, khiêm tốn, trung thực, có bản lĩnh, không bị những cám dỗ vật chất, tiền bạc, địa vị trong điều kiện kinh tế thị trường làm cho hư hỏng.

Như đã nói, cốt lõi của nhân cách là đạo đức và chính phẩm chất đạo đức là đảm bảo quan trọng nhất để hình thành phong cách, do đó, phải triệt để tận dụng những lời dạy, những chỉ dẫn của Hồ Chí Minh đối với người công an và lực lượng Công an nhân dân để giáo dục họ, cả nhận thức lẫn thực hành.

Phong cách làm việc của người công an nhân dân tỏ rõ tác dụng, uy tín, hiệu quả được thực hiện, được chứng minh và nhân dân đánh giá. Xây dựng phong cách làm việc của người công an nhân dân trong tình hình hiện nay, khi trong ngành đang diễn ra việc sắp xếp tổ chức bộ máy, nâng cao chất lượng cán bộ, siết chặt kỷ luật, kỷ cương để lấy lại niềm tin của nhân dân vốn đang bị giảm sút thì càng phải đặc biệt chú trọng giáo dục đạo đức công chức và kỷ luật công vụ cho mỗi người, mỗi tập thể, mỗi đơn vị công tác trong toàn lực lượng.

 

Hoàng Chí Bảo

Nguồn Tạp chí lý luận chính trị CAND

 

(1), (9) Hồ Chí Minh, Toàn tập, Tập 5, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, tr. 498-499.

(2) Toàn tập, Tập 2, Sđd, tr. 280-281.

(3) Toàn tập, Tập 6, Sđd, tr. 387.

(4) Toàn tập, Tập 13, Sđd, tr. 47.

(5), (7) Toàn tập, Tập 10, Sđd, tr. 259.

(6) Toàn tập, Tập 14, Sđd, tr. 685-686.

(8) Toàn tập, Tập 15, Sđd, tr. 143.

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi

Các tin khác

Xem nhiều nhất

Liên kết website