Nội dung huấn thị của Chủ tịch Hồ Chí Minh tại các hội nghị công an toàn quốc

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn quan tâm và dành tình cảm đặc biệt cho lực lượng Công an nhân dân. Người đã có gần 100 bài viết về lực lượng Công an Việt Nam, hơn 90 lần đến thăm, nói chuyện và huấn thị tại các đơn vị công an. Đối với các hội nghị Công an toàn quốc, Người đã tặng kỷ vật thi đua tại Hội nghị Công an toàn quốc lần thứ 4 (năm 1949); gửi thư kèm bức ảnh chân dung của Người cho Hội nghị Công an toàn quốc lần thứ 5 (tháng 01-1950); đến dự và huấn thị tại Hội nghị Công an toàn quốc lần thứ 10 (tháng 01-1956), lần thứ 14 (tháng 01-1960). Huấn thị của Người tại các hội nghị này thể hiện quan điểm thống nhất, toàn diện về xây dựng tổ chức bộ máy công an nhân dân; nhiệm vụ của lực lượng Công an nhân dân; về phát huy vai trò của nhân dân trong sự nghiệp bảo vệ an ninh, trật tự; về yêu cầu đối với cán bộ, chiến sĩ công an; về công tác thi đua, khen thưởng... Trong bối cảnh hiện nay, nội dung những lời dạy, huấn thị của Người vẫn mang tính thời sự, còn nguyên giá trị, là bài học quý báu cho lực lượng Công an nhân dân; việc nghiên cứu để vận dụng vào quá trình công tác, chiến đấu, rèn luyện, tu dưỡng của mỗi cán bộ, chiến sĩ công an là nhân tố quyết định hàng đầu để lực lượng Công an hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.

1. Về xây dựng tổ chức bộ máy công an nhân dân. Chủ tịch Hồ Chí Minh là người đầu tiên đặt nền móng tư tưởng - chính trị cho công tác xây dựng bộ máy tổ chức của Công an nhân dân. Tư tưởng nhất quán thể hiện lập trường có tính nguyên tắc của Hồ Chí Minh trong xây dựng bộ máy công an là: Công an nhân dân là lực lượng đánh địch, bảo vệ lợi ích của nhân dân, bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ; phải vì nhân dân, phục vụ nhân dân vô điều kiện; phải tuyệt đối trung thành với Đảng và Nhà nước xã hội chủ nghĩa. Chính vì vậy, trong “Thư gửi Hội nghị Công an toàn quốc” (tháng 01-1950), Người chỉ rõ yêu cầu xây dựng bộ máy công an nhân dân phải xuất phát từ tinh thần phục vụ nhân dân, gần dân; tổ chức bộ máy phải giản đơn, thiết thực, tránh hình thức: “Xây dựng bộ máy công an nhân dân. Tức là công an phải có tinh thần phục vụ nhân dân, là bạn dân... Cách tổ chức công an phải giản đơn, thiết thực, tránh cái tệ quá hình thức, giấy má” (1(. Đồng thời, Người còn nhấn mạnh yêu cầu bộ máy công an phải đoàn kết nhất trí: “Đoàn kết chặt chẽ nội bộ, đoàn kết chặt chẽ giữa công an nhân dân vũ trang, đoàn kết chặt chẽ giữa công an và nhân dân... Phát huy dân chủ nội bộ; kiện toàn tổ chức thành một lực lượng thật vững mạnh của nền chuyên chính vô sản” (2) và xây dựng lề lối làm việc dân chủ trong Công an nhân dân: “Lề lối làm việc phải dân chủ... Mỗi người công an phải là một chiến sĩ” (3).

2. Về nhiệm vụ của lực lượng Công an nhân dân. Tại Hội nghị Công an toàn quốc lần thứ 10 (tháng 01-1960), Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “Nhân dân ta có hai lực lượng. Một là quân đội, để đánh giặc ngoại xâm, để bảo vệ Tổ quốc, giữ gìn hòa bình. Một lực lượng nữa là công an, để chống kẻ địch trong nước, chống bọn phá hoại. Có lúc chiến tranh, có lúc hòa bình. Lúc chiến tranh thì quân đội đánh giặc, lúc hòa bình thì tập luyện. Còn công an thì phải đánh địch thường xuyên, lúc chiến tranh có việc, lúc hòa bình lại càng nhiều việc... công việc công an phải thường xuyên, không phải có từng đợt, từng lúc... Nhiệm vụ của công an là phải chặn tay bọn phá hoại” (4). Đồng thời, Người khẳng định trong bất kỳ tình huống nào, lực lượng công an cũng phải sẵn sàng chiến đấu: “Bảo vệ và phục vụ nhân dân, bảo vệ Đảng, bảo vệ chính quyền nhân dân” (5) và “Tăng cường cuộc đấu tranh chống phản cách mạng dưới mọi hình thức. Giữ gìn thật tốt trật tự, an ninh” (6).

3. Về vai trò và phát huy vai trò của nhân dân trong sự nghiệp giữ gìn an ninh, trật tự. Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, sự nghiệp giữ gìn an ninh, trật tự là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, của công an, quân đội... và là trách nhiệm, nghĩa vụ của toàn dân. Tuy nhiên, lực lượng duy nhất có vai trò quyết định sự thành công hay thất bại của sự nghiệp giữ gìn an ninh, trật tự là nhân dân bởi nhân dân có số lượng đông đảo, có địa bàn rộng lớn: “Nhân dân có hàng triệu tai mắt. Nếu công an biết dựa vào nhân dân, thì nhân dân sẽ là người giúp việc rất đắc lực của công an” (7). Cùng với việc khẳng định vai trò to lớn của nhân dân, Hồ Chí Minh đã nhấn mạnh yêu cầu lực lượng Công an nhân dân phải dựa vào nhân dân trong sự nghiệp giữ gìn trật tự, an ninh. Nói chuyện tại Hội nghị Công an toàn quốc lần thứ 10 (tháng 1-1956), Người chỉ ra: “Địch không phải tài tình gì đâu. Nó phá hoại được vì ta sơ hở, chủ quan. Nếu công an ta biết giữ gìn và biết dựa vào nhân dân, làm cho nhân dân cũng biết cách giữ gìn, không để sơ hở thì nhất định địch không làm gì được” (8) và “Phải gần gũi nhân dân, dựa vào lực lượng của nhân dân, xa rời nhân dân thì tài tình mấy cũng không làm gì được” (9); “Muốn làm tròn nhiệm vụ, công an phải nắm vững đường lối, chính sách của Đảng và của Chính phủ, hết lòng phục vụ nhân dân và dựa vào nhân dân” (10).

Đồng thời, trong tư tưởng Hồ Chí Minh, mối quan hệ giữa lực lượng Công an nhân dân và nhân dân trong sự nghiệp giữ gìn trật tự, an ninh có tính biện chứng. Theo đó, một mặt, công an muốn giữ gìn trật tự, an ninh thì phải dựa vào nhân dân; mặt khác, nhân dân phải luôn hết sức giúp đỡ công an hoàn thành tốt nhiệm vụ. Người nhấn mạnh: “Công an phải có tinh thần phục vụ nhân dân, là bạn dân. Đồng thời phải dựa vào các đoàn thể mà tổ chức và giáo dục nhân dân trong công việc phòng gian trừ gian, để nhân dân thiết thực giúp đỡ công an” (11). Dựa vào nhân dân theo tư tưởng Hồ Chí Minh là dựa vào tài năng của nhân dân, trí tuệ của nhân dân, sức sáng tạo vĩ đại của nhân dân để giữ gìn trật tự, an ninh. Đồng thời người cán bộ, chiến sĩ làm công tác giữ gìn trật tự, an ninh phải dựa vào nhân dân mà rèn luyện, dựa vào nhân dân mà chiến đấu, học hỏi ở nhân dân.

4. Về yêu cầu đối với cán bộ, chiến sĩ công an trong quá trình công tác. Chủ tịch Hồ Chí Minh yêu cầu, trong quá trình thực hiện công tác chuyên môn, mỗi cán bộ, chiến sĩ công an phải thương yêu giúp đỡ lẫn nhau cùng tiến bộ; cấp trên thường xuyên kiểm tra cấp dưới; phải thực hiện nghiêm túc phê bình và tự phê bình theo tinh thần thân ái, thương yêu, giúp đỡ lẫn nhau, coi việc xây dựng tinh thần đoàn kết, tương trợ, tương thân, tương ái là điểm mấu chốt, là cơ sở để cán bộ công an cùng tiến bộ và hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ mà Đảng và nhân dân giao phó: “Cấp trên phải thường kiểm tra cấp dưới. Cấp dưới phải phê bình cấp trên. Giúp nhau kinh nghiệm và sáng kiến, giúp nhau tiến bộ. Tự phê bình và phê bình nhau theo tinh thần thân ái và lập trường cách mệnh” (12). Đồng thời, yêu cầu cán bộ công an “Phải nắm vững đường lối, chính sách của Đảng và Chính phủ” (13) và phải thấu suốt, gương mẫu, đi đầu trong việc thực thi tốt chính sách của Đảng và đi đường lối quần chúng; thực hành chuyên môn, nghiệp vụ cho tốt, cho đúng đắn: “Chẳng những các chú phải thấu suốt chính sách của Đảng và đi đường lối quần chúng, mà các chú còn phải làm cho toàn thể cán bộ và chiến sĩ công an thấu suốt chính sách của Đảng và đều đi đường lối quần chúng” (14).

Trong quá trình thực thi nhiệm vụ, Chủ tịch Hồ Chí Minh yêu cầu cán bộ công an phải luôn giữ được bản lĩnh cách mạng “đối với địch, chớ nên hoang mang, cần phải hết sức trấn tĩnh, trấn tĩnh là bước đầu thắng địch. Cố nhiên, trấn tĩnh rồi cần phải đi sâu xét kỹ” (15). Bác cho rằng địch không có gì tài tình gì đâu, có những điều ta không dấu địch mà địch cũng không học được bởi lẽ chúng ta có chính nghĩa. Trong công tác chuyên môn, nghiệp vụ, Hồ Chí Minh kịch liệt phê phán, lên án hành vi sử dụng nhục hình, cho rằng sử dụng nhục hình là dã man, là chưa tẩy rửa được bản chất phong kiến, là dẫn đến sai lệnh vụ án, cho nên cần phải kiên quyết đấu tranh loại bỏ nhục hình, Người nói: “Phải kiên quyết tránh bắt bừa, mớm cung, dùng nhục hình. Những điều đó chỉ tỏ rõ cái yếu, cái dốt, cái vụng của mình... Dùng nhục hình là dã man, chỉ có bọn phong kiến, bọn đế quốc mới dùng nhục hình” (16).

5. Về công tác thi đua - khen thưởng. Theo Hồ Chí Minh, công tác thi đua - khen thưởng, kỷ luật trong Công an nhân dân là rất cần thiết, giữ một vai trò quan trọng, là một giải pháp hữu hiệu, tạo động lực thúc đẩy phong trào thi đua, khuyến khích, động viên cán bộ, chiến sĩ công an và quần chúng nhân dân tham gia vào sự nghiệp bảo vệ an ninh, trật tự, không ngừng cố gắng, vươn lên lập thành tích xuất sắc góp phần vào sự thành công chung của sự nghiệp cách mạng; đồng thời, là cơ sở giúp ngành công an tổng kết, đánh giá thực trạng công tác của ngành, của đơn vị, của cá nhân đã thực hiện được đến đâu, những ưu điểm, mặt mạnh, mặt hạn chế, tồn tại, thiếu sót.

Mặc dù bận việc nước, song khi có điều kiện, Hồ Chí Minh đều dành thời gian đến thăm, làm việc trực tiếp với lực lượng công an, nhất là mỗi khi lực lượng công an tổ chức hội nghị thi đua - khen thưởng, hội nghị tổng kết công tác của ngành, hội nghị công an toàn quốc hoặc gửi thư khen ngợi những đơn vị, cá nhân có thành tích xuất sắc trong sự nghiệp bảo vệ an ninh, trật tự nhằm động viên, thăm hỏi cán bộ, chiến sĩ công an nhân dân tiếp tục cố gắng, nỗ lực phấn đấu hoàn thành tốt nhiệm vụ. Hội nghị Công an toàn quốc lần thứ 4 (tháng 3-1949) đã vinh dự được Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng thanh gươm “Quyết thắng” cùng hai tấm chân dung của Người để làm phần thưởng thi đua cho các đơn vị, cá nhân có thành tích. “Chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh” được Người tặng Hội nghị Công an toàn quốc lần thứ 5 (tháng 1-1950) làm phần thưởng thi đua cho đơn vị có nhiều thành tích xuất sắc nhất trong phong trào thi đua “Rèn cán, lập công” và Ty Công an Thừa Thiên đã vinh dự được nhận phần thưởng này. Song Bác cũng yêu cầu công tác thi đua - khen thưởng cần phải được tổ chức chặt chẽ, theo dõi và tổng kết thiết thực, hiệu quả: “Bác sẽ tặng công an một giải thưởng luân lưu. Bộ Công an phải tổ chức, theo dõi và tổng kết thi đua cho tốt” (17).

Sau hơn 73 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, được Đảng, Bác Hồ dày công chăm lo, giáo dục và rèn luyện; sự đùm bọc, ủng hộ của nhân dân; sự phối hợp chặt chẽ, có hiệu quả của Quân đội nhân dân, các cấp, các ngành; sự hợp tác, giúp đỡ của bạn bè quốc tế, vượt qua muôn vàn khó khăn, gian khổ, Công an nhân dân Việt Nam đã trở thành lực lượng vũ trang cách mạng, phấn đấu, hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, vì an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội và cuộc sống bình yên, hạnh phúc của nhân dân; góp phần cùng toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta làm nên những thắng lợi vĩ đại trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa và thực hiện nghĩa vụ quốc tế cao cả. Trải qua những chặng đường thăng trầm của lịch sử, qua thực tiễn cuộc sống và công tác công an hiện tại, chúng ta nhận thấy rằng nơi nào, khi nào, cán bộ, chiến sĩ công an quán triệt sâu sắc và thực hiện nghiêm túc những lời dạy của Bác Hồ, thì ở đó, khi đó, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội được bảo đảm, cuộc sống của nhân dân bình yên và hạnh phúc, công an được nhân dân tin yêu, nể trọng.

Trong tình hình hiện nay, khi đất nước còn nhiều khó khăn, tình hình quốc tế, khu vực có nhiều diễn biến phức tạp, các thế lực thù địch đang ra sức đẩy mạnh việc thực hiện chiến lược “diễn biến hòa bình”, bạo loạn lật đổ ở nước ta với quy mô ngày càng mở rộng, quyết liệt, tính chất ngày càng nguy hiểm, thâm độc, tinh vi, xảo quyệt. Tình hình tội phạm và tệ nạn xã hội còn diễn biến phức tạp, có mặt nghiêm trọng hơn, gây bức xúc trong nhân dân. Tư tưởng Hồ Chí Minh nói chung, những lời dạy, huấn thị của Người tại các hội nghị công an toàn quốc đã trở thành định hướng cơ bản, ngọn đuốc soi đường cho mọi hành động của lực lượng Công an nhân dân và mỗi cán bộ, chiến sĩ công an. Vì vậy, để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước và nhân dân tin cậy giao phó, cùng với việc tiếp tục thực hiện tốt Chỉ thị số 05-CT/TW của Bộ Chính trị “Về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”, lực lượng Công an nhân dân cần đưa phong trào “Công an nhân dân học tập và thực hiện Sáu điều Bác Hồ dạy” đi vào thực tiễn sâu sắc, toàn diện hơn; tổ chức các hoạt động sinh hoạt chính trị sâu rộng trong toàn lực lượng Công an nhân dân nhằm tuyên truyền, giáo dục cho cán bộ, chiến sĩ công an thấm nhuần sâu sắc về tư tưởng, tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, trở thành nhận thức, hành động, việc làm hàng ngày của mỗi cán bộ, chiến sĩ công an. Các phong trào cụ thể, thiết thực như: Cuộc vận động “Công an nhân dân chấp hành nghiêm điều lệnh; xây dựng nếp sống văn hóa vì nhân dân phục vụ”; lồng ghép với các phong trào thi đua “Vì an ninh Tổ quốc”, thực hiện các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, nhất là Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XII) cần tiếp tục được đẩy mạnh nhằm tạo sự chuyển biến mạnh mẽ trên các mặt công tác của toàn lực lượng công an. Trong chỉ đạo cũng như tổ chức thực hiện, công an các đơn vị, địa phương phải quán triệt tinh thần lấy kết quả của việc thực hiện Sáu điều Bác Hồ dạy Công an nhân dân và học tập, làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh là một trong những nội dung nhằm đánh giá, phân loại, bình xét thi đua hàng năm của tập thể, cá nhân, đặc biệt trong đánh giá cán bộ để quy hoạch, luân chuyển, điều động, đào tạo, bổ nhiệm, miễn nhiệm, khen thưởng, kỷ luật cán bộ... đồng thời thực hiện tốt Quy chế nêu gương, xác định rõ trách nhiệm gương mẫu của cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo, chỉ huy các cấp trong Công an nhân dân về Quy định những điều đảng viên không được làm và những điều cán bộ, chiến sĩ công an không được làm.

 

Nguyễn Bình Ban

Nguyên Viện trưởng Viện Lịch sử Công an.

Nguồn Tạp chí lý luận chính trị CAND

 

(1), (3), (11), (12) Hồ Chí Minh, Toàn tập, Tập 6, Nxb, Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội, 2011, tr. 312, 312-313, 312, 312.

(2), (6), (14), (17) Hồ Chí Minh, Toàn tập, Tập 12, Sđd, tr. 457-458, 457, 458, 458.

(4), (5), (7), (8), (9), (10), (13), (15), (16) Hồ Chí Minh, Toàn tập, Tập 10, Sđd, tr. 258-259, 259, 260, 259, 260, 260, 260, 260, 260.

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi

Các tin khác

Xem nhiều nhất

Liên kết website