Trong quá trình xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam, bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp luôn được xác định là sự kiện chính trị có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây là dịp để cử tri lựa chọn những đại biểu tiêu biểu về phẩm chất, năng lực đại diện cho nhân dân, thể hiện quyền làm chủ trực tiếp của nhân dân - thước đo sinh động của nền dân chủ XHCN ở nước ta.

Chính vì vậy, các thế lực thù địch, phần tử phản động, cơ hội chính trị luôn tìm mọi cách lợi dụng cuộc bầu cử để tung tin sai trái, xuyên tạc, kích động, nhằm làm suy giảm niền tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ XHCN.

Nhận diện thủ đoạn xuyên tạc,chống phá về bầu cử

Lợi dụng sự kiện bầu cử, các thế lực thù địch, cơ hội chính trị, phản động gia tăng các hoạt động tung tin sai trái, xuyên tạc nhằm gây hoang mang dư luận, suy giảm niềm tin của nhân dân bằng nhiều phương thức, thủ đoạn tinh vi.

Một trong những thủ đoạn phổ biến là tung tin sai sự thật về quy trình hiệp thương, giới thiệu người ứng cử. Chúng thường lợi dụng tâm lý tò mò của người dùng mạng xã hội, khai thác những vấn đề nhạy cảm, những thông tin chưa được kiểm chứng để bóp méo bản chất của cuộc bầu cử.

Các đối tượng cố tình xuyên tạc rằng việc lựa chọn ứng viên đã được “sắp đặt”, “không có cạnh tranh thực chất”... từ đó phủ định tính dân chủ của chế độ. Thực tế cho thấy, quy trình hiệp thương được tiến hành nhiều bước, nhiều vòng chặt chẽ, công khai, có sự tham gia của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức thành viên và sự giám sát của cử tri. Việc bịa đặt, suy diễn nhằm làm giảm uy tín của hệ thống chính trị, của quy trình này là chiêu bài quen thuộc, gây tác động xấu nếu một bộ phận người dân thiếu thông tin chính thống.

Một thủ đoạn khác là tung tin thất thiệt, bôi nhọ cá nhân người ứng cử. Các đối tượng xấu lợi dụng lan truyền thông tin xuyên tạc về đời tư, tài sản, gia đình, phát ngôn của ứng viên; thậm chí sử dụng hình ảnh cắt ghép, video giả mạo, phổ biến là hình ảnh, video clip được dàn dựng bởi công nghệ AI nhằm gây hiểu lầm, nhận thức lệch lạc. Mục tiêu của chúng là làm giảm uy tín cá nhân, gây hoang mang, nghi kỵ, chia rẽ nội bộ, tác động tiêu cực đến tâm lý cử tri, người dân.

Nguy hiểm hơn, các thế lực chống phá còn tìm cách xuyên tạc bản chất của chế độ bầu cử ở Việt Nam, so sánh phiến diện với mô hình của một số nước nhằm phủ nhận sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của nhà nước, vai trò làm chủ của nhân dân. Chúng thường ngụy trang dưới dạng “phân tích học thuật”, “góc nhìn dân chủ” nhưng thực chất là những luận điệu sai trái, thiếu thiện chí, cố tình phủ nhận, xuyên tạc lịch sử, chính trị, pháp lý và nền dân chủ XHCN ở Việt Nam.

Đáng chú ý, phương thức chống phá ngày càng tinh vi khi các đối tượng sử dụng công nghệ số, tài khoản ẩn danh, mạng lưới hội nhóm kín để phân công, điều hành, tổ chức, thông tin tuyên truyền xấu, độc. Nhiều nội dung được thiết kế dưới vỏ bọc “tin nóng”, “tài liệu rò rỉ”, “thông tin nội bộ”, “ý kiến người trong cuộc”... dẫn dắt người đọc dễ nhầm tưởng là thông tin xác thực. Khi thông tin sai lệch được chia sẻ với tốc độ cao, nếu không được nhận diện và xử lý kịp thời sẽ dễ tạo hiệu ứng đám đông, tác động tiêu cực đến nhận thức, niềm tin của xã hội.

Cùng với thủ đoạn tinh vi, một bộ phận người dùng mạng xã hội vẫn còn nhiều hạn chế về kỹ năng kiểm chứng thông tin, nhận diện thông tin xấu, độc, có tâm lý chia sẻ theo cảm tính, nhất là giới trẻ. Đây chính là kẽ hở để các thế lực xấu lợi dụng. Vì vậy, việc nhận diện đúng âm mưu, thủ đoạn xuyên tạc là yêu cầu tiên quyết để nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh.

Chủ động đấu tranh, lan tỏa thông tin chính thống

Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 được tổ chức cùng một ngày trên phạm vi cả nước vào Chủ nhật, ngày 15/3/2026 trong bối cảnh công cuộc đổi mới ở nước ta sau 40 năm đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử trên mọi lĩnh vực đời sống xã hội. Đây cũng là thời điểm nước ta đang tiếp tục tích cực triển khai việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp bảo đảm tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả để tiến vào kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc. Đây là sự kiện chính trị quan trọng diễn ra ngay sau Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, là bước cụ thể hóa nghị quyết gắn liền với công tác cán bộ của Đảng, liên quan đến trách nhiệm của các cấp, các ngành; là nơi để cử tri phát huy quyền làm chủ của công dân, lựa chọn bầu ra những người tiêu biểu, xứng đáng, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của mình trong Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ mới.

Phát huy vai trò cấp ủy, chính quyền, tổ chức chính trị - xã hội các cấp đã và đang triển khai nhiều giải pháp đồng bộ tổ chức cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội, HĐND các cấp được thực hiện dân chủ, an toàn, đúng quy định của pháp luật. Cùng với đó, chủ động đấu tranh phản bác các quan điểm, thông tin sai trái, thù địch. Quan điểm xuyên xuốt là chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa; lấy tuyên truyền, nâng cao nhận thức làm nền tảng, kết hợp chặt chẽ giữa “xây” và “chống”, cụ thể là:

Trước hết, công tác thông tin, tuyên truyền được tăng cường với nội dung phong phú, chính xác, kịp thời. Các cơ quan báo chí mở các chuyên trang, chuyên mục về bầu cử, tập trung làm rõ quy trình, cơ sở chính trị, pháp lý, tiêu chuẩn đại biểu, quyền và nghĩa vụ của cử tri. Việc cung cấp thông tin đầy đủ, kịp thời, chính xác góp phần thu hẹp “khoảng trống thông tin”, môi trường mà tin giả, xuyên tạc, bóp méo sự thật thường lợi dụng để phát tán. Cùng với hệ thống báo chí, đẩy mạnh truyền thông trên các nền tảng số. Nhiều sản phẩm như infographic, video ngắn, tài liệu, tờ rơi, hỏi – đáp trực tuyến được xây dựng theo hướng ngắn gọn, dễ hiểu, phù hợp với thói quen tiếp nhận của người dùng mạng, đặc biệt là giới trẻ được tổ chức thực hiện. Đây là cách làm hiệu quả để thông tin chính thống lan tỏa, góp phần loại bỏ thông tin xấu độc.

Lực lượng chức năng tăng cường theo dõi, nắm bắt dư luận xã hội, nhất là trên không gian mạng, kịp thời phát hiện và xử lý trường hợp tung tin giả, tin sai sự thật. Những hành vi vi phạm cần sớm được làm rõ, kết luận và xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật, qua đó góp phần răn đe, cảnh tỉnh, phòng ngừa chung. Thực tiễn cho thấy kết hợp biện pháp hành chính sẽ hiệu quả, bền vững hơn khi đi đôi với nâng cao “sức đề kháng”, “tự miễn nhiễm” của cộng đồng.

Việc phát huy vai trò của cán bộ, đảng viên trên không gian mạng cần được đặc biệt coi trọng. Mỗi cán bộ, đảng viên không chỉ là người tiếp nhận thông tin mà còn là lực lượng nòng cốt góp phần định hướng dư luận, kịp thời chia sẻ thông tin chính thống, lan tỏa những thông tin tích cực, kịp thời phản bác luận điệu sai trái, thù địch bằng lập luận, thái độ chuẩn mực với phương châm “thấy đúng phải bảo vệ, thấy sai phải đấu tranh”. Khi lực lượng này hoạt động chủ động, hiệu quả, thông tin, định hướng dư luận xã hội sẽ nâng lên rõ rệt.

Các tổ chức chính trị - xã hội vào cuộc tính cực góp phần lan tỏa thông tin chính xác, kịp thời. Thông qua các sinh hoạt chi bộ, tổ dân phố, sinh hoạt đoàn thể, nội dung về bầu cử nói chung và nhận diện, phòng, chống thông tin xấu độc được lồng ghép tuyên truyền. Các thông tin được chuyển tải đến người dân một cách công khai, minh bạch trong toàn bộ quy trình bầu cử. Các thông tin, khẩu hiệu từ hiệp thương, lập danh sách cử tri, niêm yết người ứng cử đến tổ chức bỏ phiếu được thực hiện một cách nghiêm túc, công khai, đúng luật và thông tin rộng rãi tới nhân dân góp phần thực hiện tốt dân chủ cơ sở, tạo niềm tin để cử tri thực hiện quyền công dân của mình, không để thông tin sai trái, thù địch lấn át, tuyên truyền xuyên tạc.

Bên cạnh đó, việc nâng cao “kỹ năng số” cho người dân càng trở nên quan trọng và cấp thiết. Trong thời đại không gian mạng trở thành phổ biến, tác động nhiều mặt đời sống xã hội, việc trang bị kỹ năng nhận diện tin giả, xấu độc, kiểm chứng nguồn tán phát, ứng xử văn minh trên không gian mạng là không thể thiếu. Cơ quan chức năng cũng cần chú trọng tuyên truyền, hướng dẫn người dân hình thành thói quen tiếp nhận thông tin có chọn lọc, không chia sẻ thông tin khi chưa được kiểm chứng. Việc chủ động nhận diện, đấu tranh phản bác các thông tin sai trái là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên của cả hệ thống chính trị và mỗi cán bộ, đảng viên, người dân, góp phần bảo đảm cho cuộc bầu cử diễn ra dân chủ, an toàn, đúng pháp luật, thực sự là ngày hội của toàn dân.

Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân là một trong những quyền chính trị cơ bản của công dân đã được Hiến pháp ghi nhận; là phương thức thể hiện ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân trong việc xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN nói chung và thành lập cơ quan quyền lực nhà nước ở Trung ương và địa phương nói riêng. Nhận diện, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch về bầu cử sẽ góp phần quan trọng tổ chức, thực hiện thành công cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031.