Trong bối cảnh tình hình địa - chính trị thế giới diễn biến phức tạp và khó lường, các thế lực thù địch, phản động không bao giờ từ bỏ âm mưu thúc đẩy chiến lược “diễn biến hòa bình” từng bước thực hiện “cách mạng màu” nhằm làm suy yếu, kiềm chế, chuyển hoá hệ thống chính trị, điều khiển các quốc gia đi theo quỹ đạo tư bản chủ nghĩa. Trước những thách thức đó, yêu cầu đặt ra đối với Đảng, Nhà nước và Nhân dân ta là phải nâng cao nhận thức, chủ động nhận diện rõ các nguy cơ, âm mưu, thủ đoạn của “cách mạng màu” có thể tiềm ẩn ở Việt Nam…
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và sự phát triển mạnh mẽ của khoa học - công nghệ, đặc biệt là công nghệ thông tin và mạng xã hội, các phương thức tác động đến đời sống chính trị - xã hội của mỗi quốc gia ngày càng trở nên đa dạng, tinh vi và khó nhận diện hơn. Nếu như trước đây, các hình thức can thiệp, gây mất ổn định chủ yếu diễn ra bằng các biện pháp quân sự hoặc sử dụng bạo lực, thì hiện nay xu hướng chuyển sang các hình thức “phi truyền thống”, tận dụng sức mạnh của truyền thông, tâm lý xã hội và các vấn đề còn tồn tại trong xã hội để tạo ra sự biến đổi từ bên trong, những hiện tượng như vậy thường được khái quát và gọi chung bằng thuật ngữ “cách mạng màu”.
“Cách mạng màu” là thuật ngữ được sử dụng phổ biến trong đời sống chính trị, chỉ các cuộc bạo loạn phi vũ trang, bạo lực chính trị có tổ chức nhằm lật đổ nhà nước đương nhiệm; là công cụ của phương Tây dùng để củng cố, mở rộng gia tăng phạm vi ảnh hưởng toàn cầu bằng việc thúc đẩy mô hình chính trị với các giá trị dân chủ (1) , đồng thời lập ra bộ máy cầm quyền mới của lực lượng đối lập được Mỹ và phương Tây hậu thuẫn (2). “Cách mạng màu” còn được gọi bằng nhiều tên khác là cách mạng nhung, đường phố, cam, hoa hồng, hoa tulip, hạt dẻ,… Thuật ngữ này xuất hiện gắn với các biến động chính trị diễn ra ở một số nước Đông Âu và Trung Đông, Bắc Phi và những biến động chính trị gần đây tại Thái Lan, Myanmar, Sri Lanka, Bangladesh, Nepal, Indonesia, Venezuela... Các cuộc cách mạng này thường được đặt tên theo một màu sắc hoặc biểu tượng đặc trưng, nhằm tạo ra sự nhận diện và đoàn kết cho phong trào, như: Cách mạng Hoa hồng (Georgia, 2003) sử dụng hoa hồng làm biểu tượng; Cách mạng Cam (Ukraine, 2004) sử dụng màu cam làm biểu tượng. Cách mạng Hoa Tulip (Kyrgyzstan, 2005) sử dụng hoa tulip vàng làm biểu tượng…
1. Bản chất của “cách mạng màu”
Cảnh sát ngăn dòng người biểu tình bạo loạn phản đối Chính phủ tại thủ đô Kathmandu, Nepal ngày 8/9/2025. (Ảnh: Anadolu Agency/TTXVN).
Mặc dù được gọi là “cách mạng” song về bản chất “cách mạng màu” trái ngược với quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về cách mạng xã hội. Các lực lượng thúc đẩy “cách mạng màu” thường có xu hướng đánh tráo khái niệm, đồng nhất hoặc làm mờ ranh giới giữa cách mạng xã hội chân chính với các hoạt động gây rối, bất ổn chính trị - xã hội. Trên thực tế, các phong trào này thường khai thác, khoét sâu những vấn đề nhạy cảm như dân tộc, tôn giáo, khiếu kiện, tranh chấp đất đai, tham nhũng, các hiện tượng tiêu cực và mâu thuẫn xã hội, từ đó kích động biểu tình, gây rối, thậm chí bạo loạn nhằm tạo áp lực thay đổi chính quyền. Vì vậy, xét về bản chất, đây không phải là cách mạng theo nghĩa tiến bộ lịch sử, mà mang tính chất gây rối, cản trở ổn định và phát triển xã hội.
Các thế lực bên ngoài, trong đó nổi bật là Mỹ và phương Tây đã lợi dụng những mâu thuẫn về chính trị - sắc tộc - xã hội - tôn giáo nhằm câu kết với những phần tử đối lập, “kẻ cơ hội chính trị” trong nước xây dựng kế hoạch lật đổ chính quyền dưới chiêu bài hứa hẹn về một chính phủ mới tốt đẹp hơn, xã hội văn minh hơn. Không chỉ lôi kéo, dụ dỗ, người thiếu hiểu biết, thành phần bất mãn chính trị, mà còn có sự tham gia của thanh niên trí thức cấp tiến, được huấn luyện tổ chức, tập dượt và được đầu tư về vật chất, tài chính.
Về mục tiêu, “cách mạng màu” hướng tới thay đổi thể chế chính trị theo quỹ đạo có lợi cho các thế lực bên ngoài, thiết lập chính quyền mới phụ thuộc hoặc chịu ảnh hưởng của họ. Đối với các nước xã hội chủ nghĩa, mục tiêu là xoá bỏ vai trò cầm quyền của Đảng Cộng sản làm thay đổi bản chất chế độ chính trị, phủ nhận chế độ xã hội chủ nghĩa, lập ra đảng phái chính trị đi theo quỹ đạo tư bản chủ nghĩa. Về phương thức, “cách mạng màu” thường lợi dụng các vấn đề nhạy cảm trong xã hội như dân chủ, nhân quyền, tôn giáo, dân tộc, tham nhũng, bất bình đẳng… để kích động tâm lý bất mãn, tạo dựng các phong trào biểu tình quy mô lớn, tiến tới gây mất ổn định chính trị.
Bản chất của “cách mạng màu” có thể được nhận diện trên một số phương diện cơ bản: (1) đối tượng của cách mạng màu hết sức đa dạng, cách mạng màu có thể xảy ra ở bất cứ quốc gia nào, có thể diễn ra ở nước có chế độ chính trị khác nhau, trong đó có cả Việt Nam.; (2) mục tiêu chủ yếu của các cuộc cách mạng màu là thay đổi chính quyền; (3), cách mạng màu chỉ là phương thức, thủ đoạn để các thế lực thù địch loại bỏ chính quyền các nước không đi theo quỹ đạo của mình; (4) cách mạng màu phản ánh tính chất quyết liệt trong cuộc tranh giành quyền lực và lợi ích giữa các phe phái, lực lượng đối lập nhau trong các quốc gia theo chế độ chính trị đa đảng.
Thực tiễn diễn biến ở một số quốc gia trên thế giới cho thấy bản chất nguy hiểm từ sự can dự của các thế lực phương Tây vào tình hình nội bộ các nước có chủ quyền, gây ra bất ổn chính trị kéo dài, ly khai dân tộc nhằm tìm mọi cách thay thế chính quyền hiện tại, xây dựng chính quyền thân Mỹ và phương Tây. Chính phủ đó đã không mang lại ổn định hay phát triển, mà để lại hậu quả là bất ổn kéo dài, bạo loạn, xung đột và thậm chí là chiến tranh, khiến đời sống người dân rơi vào tình thế ly tán... Xét về hệ quả “cách mạng màu” không mang lại ổn định hay phát triển bền vững, mà thường dẫn đến khủng hoảng chính trị, xung đột xã hội, suy giảm kinh tế, thậm chí nội chiến. Do đó, về bản chất, đây là một hình thức biểu hiện cụ thể của chiến lược “diễn biến hòa bình”, tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với an ninh chính trị và trật tự xã hội của các quốc gia.
2. Nhận diện âm mưu, thủ đoạn và những biểu hiện của cách mạng màu ở Việt Nam
Sau khi Đông Âu và Liên Xô sụp đổ vào những thập kỉ cuối của thế kỉ XX, đặc biệt từ khi Việt Nam hội nhập quốc tế sâu rộng, hoạt động chống phá của các thế lực thù địch gia tăng với những phương thức, thủ đoạn ngày càng thâm độc, quy mô lớn, tác động tiêu cực đến đời sống an ninh xã hội nhằm xoá bỏ chế độ xã hội chủ nghĩa ở nước ta. Những biểu hiện của “cách mạng màu” vì thế cũng đã xuất hiện ở Việt Nam - đó chính là những hoạt động can thiệp vào nền an ninh quốc gia của nước ta của lực lượng phản động.
Âm mưu của các thế lực thù địch là tạo khủng hoảng về niềm tin, ý thức hệ và chuẩn mực giá trị trong các tầng lớp xã hội đặc biệt là cán bộ, đảng viên, tri thức. Chúng đẩy mạnh tuyên truyền phủ nhận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, đồng thời truyền bá các tư tưởng đối lập như “đa nguyên chính trị, đa đảng đối lập”; xuyên tạc vấn đề dân chủ, nhân quyền ở Việt Nam…qua đó từng bước hình thành lực lượng chính trị đối lập; kích động các hoạt động biểu tình, gây rối an ninh, gây bạo loạn. Mục tiêu của chúng là xây dựng lực lượng, nhân tố, điều kiện và tạo ra thời cơ để tiến hành “cách mạng màu” gây bạo loạn, xúi giục nhân dân biểu tình, kích động chống đối chính quyền, tìm mọi cách đi đến lật đổ chế độ xã hội chủ nghĩa Việt Nam và sự lãnh đạo của Đảng.
Bên cạnh đó, các thế lực thù địch gia tăng sử dụng hệ thống phương tiện truyền thông đại chúng và các nền tảng xã hội mới như Facebook, Youtube, Tiktok, Telegram,… để kích động, chia rẽ nội bộ, truyền bá tư tưởng chính trị đối lập, hoạt động chống đối chính quyền và đối tượng mà chúng hướng tới là các nhóm xã hội như một bộ phận trí thức, văn nghệ sĩ, học sinh, sinh viên, tín đồ tôn giáo, người khiếu kiện, công nhân đình công,…
Trong những năm gần đây, phương thức hoạt động của các thế lực thù địch ngày càng đa dạng, tinh vi, phức tạp, với nhiều chiêu bài kích động nhằm tạo các điều kiện cho một cuộc “cách mạng màu” diễn ra ở Việt Nam, thể hiện trên một số phương diện sau:
Thứ nhất, đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền xuyên tạc, phủ nhận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và vai trò lãnh đạo của Đảng. Lực lượng tham gia bao gồm các phần tử cơ hội chính trị, đối tượng bất mãn, các phần tử chống đối, thậm chí có cả những cán bộ, đảng viên suy thoái về tư tưởng chính trị, biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”. Chúng sử dụng nhiều phương thức, thủ đoạn đa dạng như đăng tải các bài viết, sản xuất video, clip cắt ghép, lợi dụng các nền tảng mạng xã hội và một số kênh truyền thông nước ngoài để lan truyền thông tin sai lệch, thù địch, nhằm bóp méo, phủ nhận thành tựu phát triển của đất nước, qua đó chống phá nền tảng tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam. Đồng thời, chúng thúc đẩy các quan điểm đòi “cải cách chính trị” theo hướng đa nguyên chính trị, đa đảng đối lập; cổ súy các luận điệu về “tự do ngôn luận”, “tự do báo chí”, kêu gọi thành lập tổ chức chính trị đối lập, “phi chính trị hóa” lực lượng vũ trang. Hoạt động tuyên truyền này thường gắn với việc lợi dụng các sự kiện chính trị quan trọng, cũng như các vấn đề xã hội phức tạp, nhạy cảm như tranh chấp, khiếu kiện, đình công, vấn đề tôn giáo, dân tộc, chủ quyền biển đảo… để kích động biểu tình, gây rối an ninh, trật tự. Tất cả nhằm tạo tiền đề về tư tưởng, chính trị và xã hội cho việc thúc đẩy các yếu tố của “cách mạng màu” ở Việt Nam.
Thứ hai, thông qua hoạt động tác động, chuyển hóa nội bộ, các thế lực thù địch tìm cách hình thành lực lượng chống đối từ bên trong, thúc đẩy quá trình “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”. Chúng thực hiện các thủ đoạn như xâm nhập, móc nối, cài cắm cơ sở nội gián; phát tán tài liệu có nội dung sai lệch nhằm làm suy giảm niềm tin, gây dao động về lập trường chính trị. Lợi dụng quá trình hội nhập quốc tế và hợp tác toàn diện của Việt Nam, các thế lực này gia tăng tiếp cận, can dự vào các vấn đề chính trị - xã hội thông qua các chương trình, dự án, hoạt động trao đổi, hỗ trợ và hợp tác quốc tế; qua đó từng bước tác động, thúc đẩy các yếu tố “xã hội dân sự” theo tiêu chí phương Tây.
Thứ ba, các thế lực thù địch đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền nhằm tạo dựng môi trường, kích động hoạt động biểu tình bạo loạn, chúng tìm cách tác động vào lĩnh vực báo chí, truyền thông và giáo dục - đào tạo nhằm truyền bá các giá trị, quan điểm phương Tây, từ đó từng bước chuyển hóa tư tưởng, nhất là trong giới trẻ. Mục tiêu của các hoạt động này là tạo dựng cơ sở xã hội, hình thành lực lượng và điều kiện để tiến tới xây dựng các tổ chức chính trị đối lập, hướng tới mô hình đa nguyên chính trị, đa đảng đối lập; qua đó kích động các hoạt động biểu tình, gây rối an ninh, trật tự và bạo loạn.
Thứ tư, phát triển lực lượng đối lập tiến hành các hoạt động chống phá chính quyền được thể hiện qua nhiều phương thức: tăng cường xâm nhập người về Việt Nam trực tiếp tiến hành hoạt động chống đối; lôi kéo, kích động người tham gia tổ chức và hoạt động chống đối; tổ chức đào tạo, huấn luyện các đối tượng chống đối trong nước nhằm tạo ngọn cờ nòng cốt,... Thông qua quan hệ hợp tác, tài trợ cho các tổ chức đoàn thể quần chúng, các thế lực thù địch đẩy mạnh hình thành các tổ chức đối lập, tổ chức phi chính phủ ở Việt Nam, đồng thời liên kết tạo thành mạng lưới các hiệp hội nhằm tăng cường vị trí, tầm quan trọng của các tổ chức phi chính phủ trong nước phối hợp tổ chức quốc tế để tiến hành “cách mạng màu” ở Việt Nam khi có thời cơ.
Bên cạnh đó, các thế lực thù địch ở nước ngoài tăng cường liên kết với các đối tượng chống đối trong nước, đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền, kích động tư tưởng, khoét sâu các mâu thuẫn xã hội nhằm hình thành tâm lý bất mãn, phản kháng. Chúng lợi dụng các vấn đề phức tạp, nhạy cảm như khiếu kiện, tranh chấp đất đai, vấn đề tôn giáo, dân tộc, chủ quyền biển đảo… để kích động biểu tình, gây rối an ninh, trật tự tại các địa bàn trọng điểm. Những hoạt động này tác động tiêu cực đến nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội, tiềm ẩn nguy cơ gây mất ổn định, hình thành “điểm nóng” và làm gia tăng mâu thuẫn trong một bộ phận quần chúng nhân dân.
3. Những vấn đề đặt ra đối với Việt Nam trước nguy cơ “cách mạng màu”
Đối với Việt Nam, bảo đảm an ninh chính trị là vấn đề sống còn, trong định hướng phát triển đất nước giai đoạn 2021 - 2030, Đảng ta khẳng định nhiệm vụ: “Kiên quyết, kiên trì bảo vệ vừng chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ cùa Tổ quốc; bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa. Giữ vững an ninh chính trị, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, an ninh con người, an ninh kinh tể, an ninh mạng, xây dựng xã hội trật tự, kỷ cương. Chủ động ngăn ngừa các nguy cơ chiến tranh, xung đột từ sớm, từ xa; phát hiện sớm và xử lý kịp thời những nhân tố bất lợi, nhất là những yếu tố, nguy cơ gây đột biến; đẩy mạnh đấu tranh làm thất bại mọi âm mini và hoạt động chống phá của các thể lực thù địch, phản động và cơ hội chính trị”(3).
Trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực diễn biến phức tạp, nguy cơ tác động của “cách mạng màu” đặt ra yêu cầu cấp thiết phải nhận diện đầy đủ các thách thức, đồng thời nâng cao năng lực phòng ngừa, đấu tranh, giữ vững ổn định chính trị - xã hội.
Trước hết, phải tập trung, củng cố, đảm bảo thực hiện tốt các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước; chú trọng công tác bảo vệ chính trị nội bộ, tăng cường, củng cố về lập trường, tư tưởng chính trị cho cán bộ, đảng viên, trí thức, nhân dân kiên định con đường độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội; không cho bất kỳ thế lực, tổ chức hay quốc gia nào can thiệp vào công việc nội bộ. Cùng với đó, cần đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng. Khi niềm tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước được củng cố sẽ tạo ra “sức đề kháng xã hội” vững chắc trước mọi âm mưu, thủ đoạn chống phá từ bên ngoài và nguy cơ “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” từ bên trong.
Thứ hai, tăng cường công tác vận động quần chúng nhất là vận động đồng bào dân tộc thiểu số, đồng bào tôn giáo, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân; chủ động định hướng dư luận xã hội, kịp thời đấu tranh, phản bác các thông tin sai trái, thù địch. Tích cực xây dựng và giải quyết tốt các vấn đề văn hoá xã hội, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, tạo đồng thuận xã hội, phát huy sức mạnh đại đoàn kết xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Cần công khai, minh bạch, nhanh chóng, kịp thời thông tin những vụ việc phức tạp, để người dân được tiếp cận tình hình, không để các thế lực thù địch lợi dụng, bịa đặt, gây hoang mang trong dư luận. Đặc biệt, cần chú trọng công tác tuyên truyền, giáo dục đối với sinh viên, thanh niên và trí thức - lực lượng có vai trò quan trọng nhưng cũng dễ bị các thế lực thù địch lợi dụng. Cùng với đó, cần đa dạng hóa hình thức tuyên truyền, giáo dục về đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, thành tựu đổi mới và âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch, nhằm nâng cao nhận thức, giúp thanh niên có khả năng phân biệt đúng - sai, chủ động đấu tranh và tham gia phản bác các quan điểm sai trái trên không gian mạng. Nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, nhất là trong lĩnh vực thông tin, truyền thông và không gian mạng.
Thứ ba, các tổ chức chính trị xã hội cần phát huy vai trò trong việc định hướng tư tưởng, giáo dục lý tưởng, đạo đức, lối sống. Cần tích cực củng cố, nâng cao chất lượng tổ chức và hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên, phát huy vai trò là cơ sở chính trị của Đảng và chính quyền nhân dân, động viên và tổ chức nhân dân tạo thành phong trào chính trị quần chúng sâu rộng, mạnh mẽ để thực hiện thắng lợi đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, chăm lo bảo vệ lợi ích chính đáng của của nhân dân và thực hiện quyền dân chủ, đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu, thủ đoạn “cách mạng màu” của các thế lực thù địch.
Thứ tư, đặt ra yêu cầu hoàn thiện cơ chế, chính sách và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong phòng ngừa, đấu tranh với các hoạt động lợi dụng “cách mạng màu”. Theo đó, cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống chủ trương, đường lối, chính sách và pháp luật nhằm tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng và hiệu lực quản lý của Nhà nước đối với công tác bảo vệ an ninh chính trị nội bộ, phòng, chống “diễn biến hòa bình”, cũng như quản lý chặt chẽ các lĩnh vực nhạy cảm như báo chí, xuất bản, không gian mạng và các tổ chức có yếu tố nước ngoài. Tăng cường sự phối hợp giữa các cấp, các ngành, các lực lượng trong nắm tình hình, nâng cao năng lực dự báo chiến lược, kịp thời nhận diện và xử lý các nguy cơ, yếu tố có thể dẫn đến bất ổn chính trị - xã hội. Mặt khác, cần chủ động triển khai đồng bộ các biện pháp phòng ngừa và đấu tranh, không để các thế lực thù địch lợi dụng các vấn đề chính trị - xã hội phức tạp để kích động, hình thành các “điểm nóng”.
Thứ năm, bảo đảm ổn định chính trị - xã hội gắn với phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc; giữ vững quốc phòng, an ninh. Theo đó, cần phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn dân trong bảo vệ an ninh Tổ quốc; củng cố mối quan hệ gắn bó mật thiết giữa lực lượng vũ trang với nhân dân, xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc. Tăng cường xây dựng lực lượng và thế trận an ninh nhân dân kết hợp với thế trận quốc phòng toàn dân; xây dựng lực lượng Công an, Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, ngày càng hiện đại làm nòng cốt trong đấu tranh phòng chống “Cách mạng màu”.
Đồng thời, chú trọng nâng cao chất lượng công tác nắm tình hình, dự báo chiến lược; chủ động phát hiện, xử lý kịp thời các yếu tố tiềm ẩn gây mất ổn định ngay từ cơ sở. Tăng cường phối hợp giữa các lực lượng trong triển khai các biện pháp nghiệp vụ, bảo đảm xử lý hiệu quả các tình huống phức tạp về an ninh, trật tự. Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh hiện đại hóa trang bị, phương tiện kỹ thuật; nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, chiến sĩ, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong điều kiện mới, nhất là trong không gian mạng. Qua đó, góp phần xây dựng thế trận an ninh nhân dân và quốc phòng toàn dân vững mạnh, tạo nền tảng quan trọng để chủ động phòng ngừa và làm thất bại mọi âm mưu, thủ đoạn lợi dụng “cách mạng màu” đối với Việt Nam.
Kết luận
Thực tiễn đã chứng minh, trước diễn biến phức tạp của tình hình thế giới và trong nước, các thế lực thù địch đã tăng cường hoạt động chống đối Đảng, Nhà nước một cách quyết liệt. Do đó cần phòng ngừa, đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu, thủ đoạn “cách mạng màu” của các thế lực thù địch, bảo đảm cho đất nước luôn chủ động về chiến lược trong mọi tình huống, ổn định và phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa.
Trần Thị Thảo - Bùi Quang Khánh
Chú thích, tài liệu tham khảo
(1) Barker, M.J. 2006, Taking the risk out of civil society: harnessing social movements and regulating revolutions. Paper presented at the Australia Political Studies Association Conference, University of Newcastle , Australia.
(2) Phạm Ngọc Hiền: Hỏi - Đáp về “Diễn biến hòa bình” và “Cách mạng màu”, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia sự thật, 2011.
(3) Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, tập 1, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2021, tr. 183.
(4) Nguyễn Hữu Cát - Đoàn Thị Mai Liên (2017): “Cách mạng sắc màu” và giải pháp phòng, chống, Tạp chí điện tử Lý luận chính trị, web: lyluanchinhtri.vn.
(5) Nguyễn Viết Thảo (2020): Sự sụp đổ của các chế độ chính trị trên thế giới qua các cuộc “Cách mạng màu” - Những bài học đối với Việt Nam, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.
(6) Nguyễn Thị Minh Huệ (2023): Nhận diện những nguy cơ tiềm ẩn "cách mạng màu" đối với Việt Nam hiện nay, website: https://cdannd1.bocongan.gov.vn.