Giới thiệu sách “Chủ nghĩa xã hội hiện thực - Thực trạng và triển vọng”

Cuốn sách “Chủ nghĩa xã hội hiện thực - Thực trạng và triển vọng” của PGS.TS Nguyễn An Ninh được cấu trúc thành 07 chương, trong đó nội dung tập trung trình bày để bạn đọc hiểu rõ hơn và có hệ thống về quá trình hình thành và phát triển của chủ nghĩa xã hội hiện thực trên thế giới từ năm 1917 đến nay, đồng thời giới thiệu sâu về một số mô hình chủ nghĩa xã hội tiêu biểu ở Liên Xô, Việt Nam, Trung Quốc, Cuba, Lào và một số mô hình chủ nghĩa xã hội của trào lưu dân chủ xã hội chủ nghĩa trên thế giới hiện nay. Theo đó, mỗi mô hình chủ nghĩa xã hội mà tác giả giới thiệu trong cuốn sách này đều được đánh giá về những ưu điểm, hạn chế, tồn tại cũng như các yếu tố tác động đến sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta hiện nay.

Chủ nghĩa xã hội hiện thực được hình thành và phát triển đến nay đã hơn 100 năm tính từ khi Cuộc Cách mạng Tháng Mười Nga vĩ đại thành công năm 1917. Sự tồn tại, phát triển rồi trì trệ, khủng hoảng và cải cách, đổi mới của chủ nghĩa xã hội hiện thực trong suốt hơn một thế kỷ qua đã cho chúng ta thấy về sự thăng trầm, sức sống và cả những vấn đề nội tại của nó.

Cách mạng tháng Mười vẫn đang và còn mãi cổ vũ nhân loại tiến lên Chủ nghĩa xã hội

Trong chương I của cuốn sách, tác giả giới thiệu những cơ sở lý luận, quan niệm kinh điển của chủ nghĩa Mác – Lênin về chủ nghĩa xã hội và khái quát về quá trình phát triển của chủ nghĩa xã hội hiện thực cùng những vấn đề, nguyên nhân dẫn đến khủng hoảng mô hình này và công cuộc cải cách, đổi mới.

Chương II của cuốn sách, tác giả tập trung giới thiệu sâu về mô hình chủ nghĩa xã hội hiện thực ở Liên Xô cùng với những tương tác giữa quan niệm và cách làm của một số quốc gia trên thế giới khi tiếp nhận và triển khai mô hình này trong giai đoạn từ sau thế chiến thứ 2 đến năm 1991.

Trong các chương III, IV, V và VI, tác giả giới thiệu cụ thể các mô hình chủ nghĩa xã hội hiện thực ở Việt Nam và một số quốc gia tiêu biểu trên thế giới như: Trung Quốc, Cuba, Lào.

Chương VII của cuốn sách, tác giả giới thiệu một số trào lưu xã hội chủ nghĩa, góp phần làm rõ thêm các biểu hiện đa dạng của xu thế đi lên chủ nghĩa xã hội trên thế giới hiện nay, điển hình như mô hình “chủ nghĩa cộng sản ở các Kibbutz”, theo tiếng Hebrơ nghĩa là “khu định cư” dành riêng cho các công dân Do Thái từ các quốc gia khác nhau trở về Ixraen từ sau năm 1948. Hay mô hình chủ nghĩa xã hội dân chủ ở các nước Bắc Âu như Thụy Điển, Đan Mạch, Phần Lan, Nauy, Aixơlen. Theo đó, mặc dù một số quốc gia được giới thiệu ở chương này tuy chưa có chế độ xã hội chủ nghĩa nhưng trong quá trình tiến hóa của nó, ngay trong lòng của chủ nghĩa tư bản đã xuất hiện nhiều nhân tố xã hội chủ nghĩa trong đời sống hiện thực.

Có thể thấy, với sự ra đời của Chủ nghĩa Mác, chủ nghĩa xã hội đã từ những lý thuyết không tưởng trở thành một học thuyết lý luận khoa học. Dựa trên quan niệm duy vật lịch sử, C. Mác và Ph. Ăngghen đã đưa ra những dự báo khoa học về sự xuất hiện của một hình thái kinh tế - xã hội mới, hình thái kinh tế - xã hội cộng sản chủ nghĩa với những quy luật có tính phổ biến, làm cơ sở cho các nước xây dựng chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản. Đồng thời, chủ nghĩa xã hội hiện thực là một chế độ xã hội được thiết lập dựa trên những nguyên lý của chủ nghĩa xã hội khoa học sau khi giai cấp công nhân, dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản giành được chính quyền, xây dựng cơ sở vật chất, kỹ thuật của xã hội mới với kiến trúc thượng tầng về chính trị, tư tưởng, văn hóa phù hợp. Sau cách mạng tháng Mười Nga năm 1917, chủ nghĩa xã hội từ lý luận trở thành hiện thực, những nguyên lý phổ biến của chủ nghĩa xã hội khoa học được vận dụng trên đất nước Liên Xô và đã đạt được những thành tựu quan trọng và sau đó phát triển rộng ra các nước Đông Âu và nhiều nước khác trên thế giới. Tuy nhiên, đến đầu những năm 90 của thế kỷ trước, chủ nghĩa xã hội ở Đông Âu và Liên Xô sụp đổ do một số nguyên nhân chủ yếu như: Mô hình chủ nghĩa xã hội Xô viết với kế hoạch hóa tập trung cao độ, quản lý hành chính mệnh lệnh và phương thức phân phối bình quân đã làm giảm và triệt tiêu động lực phát triển, dẫn đến sự trì trệ và khủng hoảng; Tình trạng giáo điều hóa chủ nghĩa Mác – Lênin, sao chép máy móc mô hình Xô viết, bệnh chủ quan, duy ý chí diễn ra phổ biến của các Đảng cộng sản đã làm cho chủ nghĩa xã hội không bộc lộ và phát huy đầy đủ tính ưu việt của nó; Các Đảng cộng sản cầm quyền để xảy ra tình trạng mất dân chủ trong xã hội và không thực hành đúng đắn nghiêm túc dân chủ và tập trung dân chủ trong Đảng, mối liên hệ máu thịt giữa Đảng, Nhà nước và Nhân dân ngày càng bị suy giảm; Để xảy ra tình trạng lạc hậu, tụt hậu trong long chủ nghĩa xã hội từ những năm 70 - 80 của thế kỷ XX, hơn nữa, khi xảy ra khủng hoảng kinh tế - xã hội trầm trọng, Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu đã cải tổ, song lại vấp phải những sai lầm nghiêm trọng, mất phương hướng chính trị và từ bỏ các nguyên tắc mác xít, khiến cho tình hình càng thêm rối loạn; cùng với đó, các thế lực chống chủ nghĩa xã hội đã đẩy mạnh các hoạt động chống phá, kích động để thúc đẩy quá trình chuyển hóa xã hội.

Từ sự sụp đổ của chủ nghĩa xã hội tại Liên Xô và các nước Đông Âu, chúng ta rút ra một số bài học kinh nghiệm quý báu đó là: Thứ nhất, phải kiên định chủ nghĩa Mác - Lênin, mục tiêu chủ nghĩa xã hội và những nguyên lý của chủ nghĩa xã hội khoa học trong quá trình cải cách, đổi mới; Thứ hai, phải biết kết hợp đúng đắn giữa cải cách kinh tế với cải cách chính trị; Thứ ba, phải luôn kiên trì sự lãnh đạo của Đảng trong quá trình cải cách, đổi mới.

 

Cuốn sách “Chủ nghĩa xã hội hiện thực - Thực trạng và triển vọng” của PGS.TS Nguyễn An Ninh là tài liệu rất bổ ích, quý báu để cán bộ, giảng viên, học viên của Học viện Chính trị CAND tham khảo phục vụ công tác giảng dạy, học tập và nghiên cứu khoa học. Các đồng chí có thể tham khảo cuốn sách này tại Thư viện của Học viện.

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi

Các tin khác

Xem nhiều nhất

Liên kết website